BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000832
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 35,9 x 29,5 cm
datowanie odbitki graficznej: około 1850
opis: Pośrodku wizerunek w typie Matki Boskiej Śnieżnej. Drzeworyt przedstawia Matkę Boską z Dzieciątkiem Jezus na lewym ramieniu. Matka Boska ukazana w ¾ postaci, z twarzą lekko zwróconą w prawą stronę, ze skrzyżowanymi rękami, trzymającą w zgiętych palcach lewej dłoni chusteczkę. Jej postać okrywa obszerny, pofałdowany i bogato zdobiony kwiatowym ornamentem maforion z gwiazdą nad czołem i na prawym ramieniu. Pod nim widoczne fragmenty sukni z prostym obszyciem przy szyi. Głowę Matki Boskiej otacza promienisty nimb. Dzieciątko Jezus przedstawione w długiej szacie, prawą rękę wznosi w geście błogosławieństwa, w lewej trzyma księgę z monogramem IHS. Wokół głowy nimb krzyżowy wpisany w okrągłą aureolę. Górne rogi kompozycji wypełniają spięte kotary pokryte wykonanym w technice białorytu roślinnym ornamentem w formie stylizowanych listków. U dołu napis umieszczony w dwóch rzędach, zakończony poziomym szlakiem dekoracyjnego łańcuszka. Tło wypełnia rytmiczny układ krótkich kresek. Całość otoczona pojedynczą linią. Na drzeworycie widoczny ubytek w lewym dolnym rogu, brązowe przebarwienia oraz przedarcie na ramieniu Matki Boskiej.
motyw ikonograficzny: chusteczka , Dzieciątko Jezus , gest błogosławieństwa , gwiazda , kotara , księga , maforion , Matka Boska Różańcowa , Matka Boska Śnieżna , nimb
stan zachowania: uszkodzony
napisy i znaki: S MARIA MAIOR/MARYAMATKOPOBOZNOSCI , (u dołu drzeworytu) IHS , (na księdze)
numer inwentarza: ECT.3040
uwagi: Odbitka ukazuje Matkę Boska z Dzieciątkiem, wzorowaną na słynącym cudami wizerunku Matki Boskiej Śnieżnej (Salus Populi Romani) z bazyliki Santa Maria Maggiore w Rzymie lub na jednej z jej kopii popularnych w Polsce. Jej wzorem może być obraz z kościoła Dominikanów w Krakowie, datowany na koniec XVI wieku, który od XVII wieku znajduje się w krakowskiej świątyni. Wskazuje na to między innymi podobieństwo z drzeworytem nr inw, ECT.3050 (widoczne zwłaszcza w zdobieniach szaty). Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. Dawny numer inwentarza: 1251f/6(?).
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Grochal, Anna, 2013.08.16,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©