BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000511
materiał (podłoża): drewno
technika: drzeworyt wzdłużny tonowy
wymiary: 15 x 9,3 x 1,7 cm
datowanie klocka drzeworytniczego: 1801-1815
opis: Na awersie wizerunek Anioła Stróża przedstawionego en face, z głową skierowaną w prawo, ku dziecku w długiej sukience, trzymanemu za prawą dłoń. Ukazuje mu prawą ręką Oko Opatrzności w lewym górnym rogu kompozycji. Anioł ma na sobie długą szatę i krótki, przepasany w talii kontusz w roślinny wzór. Jego głowę otacza aureola z otokiem z drobnych ząbków. W tle, po lewej stronie widnieje budowla o dachu w ukośną kratkę i jednej wieży. Postacie stoją na posadzce (?) w kratę z ukośnych linii. U dołu wycięto na niej wgłębną inskrypcję w języku polskim. Poniżej, na prostokątnym tle widnieją trzy wiersze kolejnej inskrypcji o wypukłych literach. Całość otacza proste obramowanie z pojedynczej wypukłej linii. <br > Rewers podzielono na dwie części o prostokątnym kształcie, ujęte w zewnętrzną ramkę wypełnioną wypukłą inskrypcją w języku łacińskim z ozdobnymi przerywnikami z motywami roślinnymi w narożnikach. W górnym polu ukazano karawakę, zwaną też krzyżem morowym. Ma dwa poprzeczne ramiona ze schematycznie przedstawioną sylwetką Ukrzyżowanego. Po bokach krzyża u góry widnieją dwie części inskrypcji. Pole dolne o tle zapełnionym poziomymi kreseczkami tworzącymi rytmiczny deseń, wypełnia symboliczne przedstawienie Pięciu Ran Chrystusa. Pośrodku - przebite serce, u góry po bokach dwie dłonie, a u dołu dwie stopy ze śladami ran. W inskrypcjach pierwsze litery wyrazów są z reguły większe od pozostałych, pojedyncze litery nie zostały wycięte w odbiciu lustrzanym.
motyw ikonograficzny: anioł , dłoń , dziecko , karawaka , Oko Opatrzności , rana , serce , stopa
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: SWIETIANNIESTRV , (na awersie, u dołu, na tle posadzki) ANNIESTRVZVMUITIZW/SZEPRZIMNIESVY+DO/ZGVNUZYCIAMEGO , (na awersie, u dołu w trzech wierszach) KRZIS HRISTV , (na rewersie, po obu stronach krzyża) ALLELVIA+/ECCECRUCDOMINIFVGIPARTESAD/VERSAVICITL/EODETRIBVIVDARADIXDAV/IT , (na rewersie, na obramowaniu po czterech stronach, od górnej krawędzi)
numer inwentarza: MDS-464; w Katalogu Estreichera z lat 1936-1939 nr inw. 1612
uwagi: Rewers drzeworytu przedstawia karawakę, czyli krzyż o dwóch belkach poprzecznych, z których zwykle górna była krótsza od dolnej. Na jego powierzchni umieszczano często krzyżyki i napisy, albo litery. Były skrótami określonych znaków, oraz modlitw i wezwań. Od imienia świętego biskupa Jerozolimy, który miał ułożyć 25 modlitw, których pierwsze litery często umieszczano na karawakach, nazywano je też krzyżami św. Zachariasza. W przypadku opisywanego obiektu krótka inskrypcja została przeniesiona na obramowanie. Krzyż w tej postaci jest wiązany z hiszpańskim miastem Caravaca, w którym prawdopodobnie od XIII wieku znajdował się pektorał, krzyż patriarszy z relikwiami Krzyża Świętego, otaczany szczególną czcią. Jego kult rozprzestrzenił się w całej Hiszpanii, a później także w wielu krajach Europy i na innych kontynentach. Propagowano go szczególnie po Soborze Trydenckim, jako obronę przed mocami nieczystymi, a także sprowadzanymi przez nie chorobami epidemicznymi, klęskami żywiołowymi, opętaniem. Karawaki wykonywano z różnych metali, w tym szlachetnych, drewna. Dla ubogich sporządzano odbitki na papierze (miedzioryty, drzeworyty), które wieszano we wnętrzach. Niewielkie karawaki, przybierające niekiedy formę medalika, noszono przy sobie, zawieszając na szyi. Duże, drewniane krzyże - stawiano na skraju wiosek, czy miast by broniły przed morowym powietrzem.
fotografia: Archiwum Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu , 2012 Archiwum Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu , 2012 Archiwum Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu , 2012
obiekty związane:
5000000533 odbitka graficzna z klocka drzeworytniczego dwustronnego Karawaka, Pięć Ran Chrystusa
5000000532 odbitka graficzna z klocka drzeworytniczego dwustronnego Karawaka, Pięć Ran Chrystusa
5000000534 odbitka graficzna z klocka drzeworytniczego dwustronnego Anioł Stróż
5000000535 odbitka graficzna z klocka drzeworytniczego dwustronnego Anioł Stróż
opracowanie dokumentu: Mosio, Grażyna, 2012.12.12,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©