BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000975
materiał (podłoża): drewno
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 17,6 x 14 x 1,5 cm
miejsce pozyskania: Warszawa
datowanie klocka drzeworytniczego: 1801-1850
opis: Klocek drzeworytniczy, dwustronny, przedstawiający z jednej strony św. Apolonię, z drugiej św. Józefa z Dzieciątkiem. Św. Apolonia ukazana w półpostaci, w sukni z szerokimi rękawami, pokrytej pionowymi kreskowaniami, z lamówką przy szyi. Na ramionach płaszcz zdobiony stylizowanym ornamentem roślinnym (białoryt). Głowa świętej przechylona na prawo, zwieńczona diademem i sznurem korali, otoczona promienistym nimbem. W prawej dłoni palma, w lewej kleszcze z zębem. Tło pokryte rytmicznie poziomymi kreskami. W lewym, dolnym rogu ubytek. Na drugiej stronie klocka półpostać św. Józefa. Ukazany w sukni i płaszczu. Głowa otoczona nimbem w formie obręczy, twarz okolona zarostem. W lewej dłoni gałązka lilii. Na lewej ręce św. Józef trzyma Dzieciątko Jezus z biodrami okrytymi pieluszką. Lewą ręką Dzieciątko błogosławi. Tło kompozycji: obłoki oraz 3 rozetki. W prawym, dolnym rogu ubytek. Na prawym boku klocka znaki próbne, wykonane przez drzeworytnika.
motyw ikonograficzny: Dzieciątko Jezus , gałązka palmy , kleszcze , kwiat (lilia) , obłok , święta Apolonia , święty Józef , ząb
stan zachowania: dobry
numer inwentarza: PME 29538
uwagi: Klocek drzeworytniczy zakupiony został do PME w Warszawie w 1966 r. Niestety, nie jest znana jego proweniencja. Pewne jego cechy stylistyczne mogłyby wskazywać na pochodzenie z terenu Polski południowo-wschodniej. Podobne rozwiązania odnajdujemy na klockach i odbitkach, znanych z różnych kolekcji (ornamentyka płaszcza św. Apolonii, motywy rozetek lub kreskowania w tle). Józef Grabowski sugeruje, ze klocek mógł pochodzić z terenu Kielecczyzny. Święta Apolonia z Aleksandrii (zm. 249 ), męczennica. Zginęła w podeszłym wieku, w czasie prześladowań chrześcijan. Według przekazów była okrutnie torturowana. Prześladowcy mieli miażdżyć jej szczęki i wybijać zęby. Nieugięta spłonęła żywcem na stosie. Jej atrybuty to: kleszcze i ząb, nawiązujące do tortur, którym ją poddawano, palma męczeństwa oraz stos, na którym spłonęła. Święta patronuje stomatologom, jest orędowniczką w czasie bólu zębów, dziąseł i szczęki. Święty Józef, opiekun i wychowawca Jezusa to jeden z najpopularniejszych świętych. Wywodził się z rodu króla Dawida, mieszkał w galilejskim mieście Nazaret. Był cieślą i stolarzem, człowiekiem sprawiedliwym, dobrym, pracowitym, rozsądnym i pokornym, a jednocześnie sprawnym w działaniu. Atrybuty: Dzieciątko Jezus, lilia – znak niewinności, narzędzia cieśli, którymi się posługiwał oraz laska wędrowca. Patron licznych zakonów, rodzin, ojców, kobiet w ciąży, sierot, robotników, rzemieślników, cieśli, stolarzy, drwali, ekonomistów, uciekinierów, dobrej śmierci.
fotografia: Koprowski, Edward , 2016
obiekty związane:
5000000977 odbitka graficzna Święta Apolonia
5000000976 odbitka graficzna Święty Józef
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2013.11.29,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©