BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00001362

Święty Józef

warianty tytułu: ŚŚ. Józef z Dzieciątkiem, Jan Nepomucen, Ignacy Loyola, Barbara i Apolonia

odbitka graficzna

materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 72,5 x 57,8 cm
miejsce powstania: Warszawa
datowanie: 1921
opis: Drzeworyt odbity na pięciu sklejonych arkuszach, ukazuje kompozycję wielopostaciową i rozbudowaną ikonograficznie. U góry w centrum na obłokach przedstawiony jako tytułowa postać św. Józefa z Dzieciątkiem na prawy ramieniu, trzymający w lewej ręce lilię (atrybut). Świętego Józefa otaczają kolejni święci, tj. stojący po bokach Jan Nepomucen i Ignacy Loyola. Św. Jan Nepomucen w konwencjonalnym stroju, ma głowę w birecie otoczoną aureolą z pięcioma gwiazdami. W prawej ręce trzyma krucyfiks, w lewej palmę męczeńską. Po prawej ukazano św. Ignacego Loyolę w ornacie ozdobionym motywami roślinnymi, z krótką stułą przewieszoną przez prawą rękę opuszczoną do dołu. Z palców dłoni, złożonych w geście błogosławieństwa, spływa pojedyncza kropla na głowę klęczącej kobiety. W lewej dłoni złożonej na wysokości pasa święty trzyma liść palmy. Jego głowę w birecie otacza okrągła aureola. W górnych rogach zakomponowano mniejsze od poprzednich wizerunki świętych Barbary i Apolonii w podobnych strojach i koronach na głowach otoczonych aureolami. Święta Barbara w prawej dłoni trzyma miecz, w lewej wzniesionej kielich z hostią. Za nią widnieje wieża o szpiczastym hełmie. Ukazana po prawej święta Apolonia trzyma w prawej ręce obcęgi z zębem, w lewej - liść palmowy. Święte są oddzielone od św. Józefa i Jezusa kłębiącymi się obłokami. Na drugim planie u dołu, prócz wspomnianej postaci kobiety modlącej się przy krzyżu, widnieje skrótowo przedstawiony pejzaż: trzy wysmukłe drzewa, dwie budowle o dwuspadowych dachach, wzniesienia usiane pojedynczymi roślinami. Wzdłuż dolnej krawędzi biegnie wyznaczony pas z inskrypcją.
motyw ikonograficzny: Barbara , Dzieciątko Jezus , św. Apolonia , św. Ignacy Loyola , św. Jan Nepomucen , św. Józef
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: OBRAZ S.JANA NEPO S.JOZEFA S.BARBARY
numer inwentarza: PME 31673/1-5
uwagi: Św. Józef był patronem cieśli, drwali, robotników, małżonków, rodzin katolickich, ale też dobrej śmieci. To łączy go ze św. Barbarą, która prócz opieki nad uprawiającymi niebezpieczne zawody, była patronką dobrej śmierci, chorych na dżumę, a także kaplic cmentarnych. Apolonia męczennica, zginęła na stosie, kładąc tym samym kres torturom i jest patronką dentystów oraz cierpiących na ból zębów. Towarzyszą im święci patronujący zakonowi jezuitów. Św. Jan Nepomucen - jest opiekunem spowiedników, osób oszczerczo obmawianych. Jest przyzywany przez tonących i podczas powodzi, broni mostów i grobli. Św. Ignacy Loyola był założycielem zakonu jezuitów. Z jego postacią jest związany zwyczaj sporządzania wody św. Ignacego, popularny w Europie już w XVII wieku. Woda ta była przeznaczona dla kobiet brzemiennych i miała pomagać podczas niebezpiecznych porodów. Za wstawiennictwem tego świętego proszono o łaskę szczęśliwego porodu. Wody św. Ignacego używano także przeciw szerzącym się zarazom. Tu przypuszczalnie można szukać rozwiązania tajemnicy kropli kapiącej z błogosławiącej dłoni św. Ignacego na klęczącą postać. W literaturze można odnaleźć liczne analogie graficzne dla tej kompozycji. Do zbiorów drzeworyt zakupiono w 1954 roku.
fotografia: Koprowski, Edward , 2013
opracowanie dokumentu: Graff, Grzegorz, 2021.11.10,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©