BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000714
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 14,3 x 9 cm
datowanie odbitki graficznej: 1801- 1841
opis: Kompozycja ujęta w prostokąt stojący. Święty Antoni ukazany jest na tle cynobrowej arkady z Dzieciątkiem Jezus na prawej ręce i lilią w lewej dłoni. Na arkadzie liczne wota m.in. w kształcie serc i plakiet. Święty przedstawiony jest w ugrowej szacie, zdobionej tonowo ornamentem roślinnym, przypominającej strój zakonny, przewiązany sznurem. Głowa świętego otoczona okrągłym, promienistym nimbem. Na głowie tonsura. Twarz uśmiechnięta. Dzieciątko Jezus w cynobrowej sukience, z zamkniętą księgą w prawej dłoni. Lewa ręka uniesiona w geście błogosławieństwa. Głowa zwieńczona zamkniętą koroną z krzyżykiem. Po obu stronach św. Antoniego z Dzieciątkiem dwie wijące się, ulistnione gałązki zwieńczone nad głową świętego kwiatami przypominającymi tulipany. Poza arkadą, w dolnej części kompozycji, na wydzielonym polu napis i sygnatura. Tło kompozycji ugrowe: w górnej części poziome linie z rytmicznie powtarzającymi się kreskami. W dolnej części pionowe linie. Całość obwiedziona podwójną linią.
motyw ikonograficzny: Dzieciątko Jezus , korona , księga , kwiat (lilia) , święty Antoni Padewski , wotum
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: M.S , (w prawej, dolnej części kompozycji) CUDOWNY: OBRAZ S. ANTONiEGO/ NA GORZE RODECNICKIeY/ ZIAWIO NEGO ROKU 1662: , (w dolnej części kompozycji)
numer inwentarza: ECT.3102
uwagi: Pierwowzorem dla drzeworytu był cudowny obraz św. Antoniego w kościele oo. Bernardynów w Radecznicy, która była ważnym ośrodkiem kultu tego Świętego w Polsce do momentu kasaty klasztoru w 2 połowie XIX w. Historia objawienia w Radecznicy przywołuje datę 8 maja 1644 roku. W tym dniu miejscowy tkacz Szymon dostąpił łaski rozmowy ze świętym Antonim, który wyraził życzenie, by na Łysej Górze wybudowana została świątynia. Kult świętego w tamtejszym sanktuarium nadal propagują OO. Bernardyni, którzy powrócili tu w 1916 r. W 1995 r. pożar strawił otaczany kultem obraz. Obecnie w świątyni znajduje się jego kopia wykonana w Krakowie przez Jerzego Kumalę. Św. Antoniego powszechnie czczono między innymi jako patrona ubogich, małżeństw, położnic, do Niego zwracano się w przypadku choroby bydła, lub zagubienia przedmiotów. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. W kolekcji J.G. Pawlikowskiego drzeworyt miał numer inwentarzowy 16.
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2013.07.26,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©