BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000533
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny tonowy
wymiary: 15 x 9 cm
miejsce powstania: Kraków miejsce pozyskania: Kraków
datowanie klocka drzeworytniczego: 1801-1815 datowanie odbitki drzeworytniczej: 1970/1971
opis: Kompozycję podzielono na dwie części o prostokątnym kształcie i ujęto w zewnętrzną ramkę wypełnioną wypukłą inskrypcją w języku łacińskim z ozdobnymi przerywnikami z motywami roślinnymi w narożnikach. W górnej części ukazano karawakę, zwaną też krzyżem morowym. Ma dwa poprzeczne ramiona ze schematycznie przedstawioną sylwetką Ukrzyżowanego. Po bokach krzyża u góry widnieją dwa fragmenty inskrypcji. Pole dolne o tle w poziome kreseczki tworzące rytmiczny deseń, wypełnia symboliczne przedstawienie Pięciu Ran Chrystusa. Pośrodku - przebite serce z kroplami wypływającej krwi, u góry po bokach dwie dłonie, a u dołu dwie stopy ze śladami ran. W dłuższej inskrypcji pierwsze litery wyrazów są z reguły większe od pozostałych. Pojedyncze litery w odbiciu lustrzanym.
motyw ikonograficzny: Chrystus na krzyżu , dłoń , karawaka , rana , serce , stopa
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: KRZIS HRISTV , (po obu stronach krzyża) ALLELVIA+/ECCECRUCDOMINIFVGIPARTESAD/VERSAVICITL/EODETRIBVIVDARADIXDAV/IT , (na obramowaniu po czterech stronach, od górnej krawędzi)
numer inwentarza: 46386/b MEK
uwagi: Odbitka wykonana wraz z innymi opatrzonymi numerami inw. 46386/b-h MEK z klocka drzeworytniczego ze zbiorów Muzeum Diecezjalnego w Sandomierzu. <br > Drzeworyt przedstawia karawakę, czyli krzyż o dwóch belkach poprzecznych, z których zwykle górna była krótsza od dolnej. Na jego powierzchni umieszczano często krzyżyki i napisy, albo litery. Były skrótami określonych znaków, oraz modlitw i wezwań. Od imienia świętego biskupa Jerozolimy, który miał ułożyć 25 modlitw, których pierwsze litery często umieszczano na karawakach, nazywano je też krzyżami św. Zachariasza. W przypadku opisywanego obiektu krótka inskrypcja została przeniesiona na obramowanie. Krzyż w tej postaci jest wiązany z hiszpańskim miastem Caravaca, w którym prawdopodobnie od XIII wieku znajdował się pektorał, krzyż patriarszy z relikwiami Krzyża Świętego, otaczany szczególną czcią. Jego kult rozprzestrzenił się w całej Hiszpanii, a później także w wielu krajach Europy i na innych kontynentach. Propagowano go szczególnie po Soborze Trydenckim, jako obronę przed mocami nieczystymi, a także sprowadzanymi przez nie chorobami epidemicznymi, klęskami żywiołowymi, opętaniem. Karawaki wykonywano z różnych metali, w tym szlachetnych, drewna. Dla ubogich sporządzano odbitki na papierze (miedzioryty, drzeworyty), które wieszano we wnętrzach. Niewielkie karawaki, przybierające niekiedy formę medalika, noszono przy sobie, zawieszając na szyi. Drewniane krzyże - stawiano też na skraju wiosek, czy miast by broniły przed morowym powietrzem.
fotografia: Wąsik, Marcin , 2011
obiekty związane:
5000000511 klocek drzeworytniczy dwustronny Anioł Stróż, Karawaka, Pięć Ran Chrystusa
opracowanie dokumentu: Mosio, Grażyna, 2012.12.14,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©