BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000624
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 36,5 x 26,8 cm
miejsce powstania: Warszawa
datowanie klocka drzeworytniczego: 1701-1750 datowanie odbitki graficznej: 1921
opis: Drzeworyt przeznaczony do sklejenia z trzema odbitymi z innych klocków drzeworytniczych. W pełnej wersji zajmuje miejsce u góry po lewej stronie, zob. też nr BUW Gr 4552/2, 4552/3, 4552/4. Całość przedstawia postać Matki Boskiej Loretańskiej w bogatych szatach i tiarze na głowie w obramowaniu z ozdobnych kolumn złączonych łukiem. Wokół są widoczne postacie aniołów podtrzymujących tiarę oraz lichtarze z zapalonymi świecami. U góry półpostać Boga Ojca i Duch Święty w postaci Gołębicy. W tle ukazano także dwie wiszące lampy, gorejące świece i gwiazdy. U góry znalazł się poziomy napis, a u dołu na postumencie sześciowiersz w kartuszu. Opisywany drzeworyt (1) ukazuje fragment popiersia Matki Boskiej w szacie ozdobionej wzorem kwiatowym, z koralami, dwoma ozdobnymi łańcuchami, rozpuszczonymi włosami, na których anioł podtrzymuje widoczną fragmentarycznie tiarę z łukiem promieni. Wyżej znajdują się widoczna również częściowo opromieniona wzlatująca Gołębica i prawa dłoń Boga Ojca. U dołu mieści się głowa anioła trzymającego lichtarz z zapaloną świecą. Druga świeca w lichtarzu stoi po lewej na kapitelu kolumny podtrzymującej łuk. Detale architektoniczne zdobią stylizowane motywy roślinne. Z łuku zwiesza się także lampa oliwna. Wzdłuż górnego brzegu widnieje początkowy fragment inskrypcji.
motyw ikonograficzny: anioł , Bóg Ojciec , Duch Święty , lampa , lichtarz , Matka Boska Loretańska , Matka Boska z Dzieciątkiem , płomień , świeca , tiara
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: WIZERVNEK OBRAZV ..UDOWN , (u góry)
numer inwentarza: Gr 4552/1
uwagi: J. Kieszkowski datuje klocek, z którego wykonano drzeworyt na połowę XVIII w. i pierwowzoru wizerunku upatruje w cudownym obrazie w kościele w Chodlu (lubelskie), gdzie istniał kościół jezuitów p.w. Matki Boskiej Loretańskiej z 1750 roku. A. Jacher-Tyszkowa w dolnej inskrypcji dopatruje się fragmentu daty 1706. Obraz Matki Bożej Loretańskiej, o którym wspomina Kieszkowski, przywieziony został w XVII w. z Włoch. Umieszczono go początkowo w kapliczce koło Chodla, gdzie, jak chorążemu Maciejowskiemu miało się objawić w czasie modlitwy tajemnicze światło. Na tym właśnie terenie powstała wioska Loret. Miejsce zyskało sławę sanktuarium maryjnego. Odnotowywano tam liczne uzdrowienia. W 1785 roku po kasacie zakonu jezuitów obraz przeniesiony został do kościoła parafialnego św. Trójcy w Chodlu, gdzie pozostaje aż do dziś. Z kościoła jezuitów pozostały jedynie ruiny otoczone wodą. Wizerunek ten niekoniecznie jest pierwowzorem drzeworytu. Matka Boska Loretańska była obiektem czci w wielu polskich sanktuariach. Jej głowę zdobiła także czasem tiara. Taki sposób ujęcia z aniołami trzymającymi płonące świece prezentują obrazy Matki Boskiej Loretańskiej z Lubomla (obecnie w Polichnie), czy ze Skrzebowej w Wielkopolsce.
literatura: Kieszkowski, Zwięzły katalog wystawy dawnych drzeworytów ludowych, 1921, s. 39, nota nr 66 Jacher-Tyszkowa, Polska grafika ludowa, 1970, s. 36 nota 152, s. 184 il.129 (kolorowany obiekt z Biblioteki Jagiellońskiej I. 11065 BJ)
fotografia: Dąbrowska, Krystyna , 2012
obiekty związane:
5000000625 odbitka graficzna Matka Boska Loretańska - fragment
5000000626 odbitka graficzna Matka Boska Loretańska - fragment
5000000627 odbitka graficzna Matka Boska Loretańska - fragment
5000000552 teka grafik Teka Łazarskiego w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie
opracowanie dokumentu: Mosio, Grażyna, 2012.12.29,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©