BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000804
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 37 x 29 cm
datowanie odbitki graficznej: około 1850
opis: Kompozycja w kształcie prostokąta stojącego, odbita z dwóch klocków drzeworytniczych. Drzeworyt przedstawia świętego Floriana gaszącego pożar. Święty jest ukazany w pełnej postaci, w lewej ręce trzyma chorągiew z wizerunkiem orła z koroną nad głową, w prawej przechylone naczynie, z którego wylewa wodę na płonące budynki. Jest ubrany w strój rzymskiego żołnierza: w zbroję, długi, spięty pod szyją płaszcz, z lewej strony, za pasem ma zatknięty miecz, na nogach nagolenniki. Jego otoczona nimbem głowa jest zwieńczona koroną , piersi zdobi krzyż równoramienny. Wokół ogarniętych ogniem budynków, umieszczonych w lewej, dolnej części kompozycji, znajduje się schematycznie przedstawiona niewielka postać. Dodatkowym elementem kompozycji jest krajobraz urozmaicony roślinami pozbawionymi cech naturalistycznych. W lewym górnym rogu umieszczono Oko Opatrzności Bożej z przedzierającymi się przez obłoki promieniami, prawy róg ozdobiono chmurami. U dołu drzeworytu umieszczono inskrypcję. Cała kompozycja została obwiedziona podwójną ramą: jedna posiada motyw kwiatowy w czterech rogach i powtarzający się ornament w kształcie zygzaków wypełnionych równolegle ciętymi kreseczkami, druga, to bordiura z fantazyjnym ornamentem roślinnym. Z uwagi na zastosowanie fantazyjnego układu linii wyobrażających płomienie oraz dzięki ukazania uciekającej z pożaru postaci przedstawienie gaszenia pożaru przez świętego Floriana sprawia wrażenie sceny dynamicznej. Dynamiczność podkreśla również wizerunek samego świętego, z uniesioną prawą nogą i w rozwianym płaszczu. Na drzeworycie widoczny drobny ubytek w prawym dolnym rogu.
motyw ikonograficzny: budynek , chorągiew , inskrypcja , korona , krajobraz , krzyż , miecz , naczynie , ogień , orzeł , płaszcz , płonący budynek , postać , pożar , Święty Florian , woda
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: OBRAZSWJETECOFLORJ , (u dołu)
numer inwentarza: ECT.3114
uwagi: Drzeworyt z przedstawieniem św. Floriana odciśnięty został z tego samego klocka, co druga grafika w zbiorze Pawlikowskiego o nr inw. ECT.3111. Tutaj drzeworyt ozdobiony został dodatkowo bordiurą odbitą z innej deski. Święty Florian z Lauriacum żył w II połowie III wieku. Według tradycji był dowódcą wojsk rzymskich. W 304 r. poniósł śmierć męczeńską przez utopienie w rzece Enns. Czczony jest jako orędownik w czasie powodzi, pożarów i sztormów, patron strażaków i pogorzelców, także hutników i kominiarzy. Święty Florian jest jednym z patronów miasta Krakowa, gdzie już w 1184 roku znalazły się jego relikwie. Kult św. Floriana rozwiną się tutaj szczególnie w XVI w., po wielkim pożarze miasta. Patronowi przypisywano wstawiennictwo i ocalenie Kleparza wraz z kościołem św. Floriana, w którym przechowywane są do dziś jego relikwie. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. Poprzedni numer w kolekcji Gwalberta Pawlikowskiego: 1251/45
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
obiekty związane:
5000000816 odbitka graficzna Święty Florian
opracowanie dokumentu: Grochal, Anna, 2013.08.13,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©