BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000709
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 28 x 16 cm
datowanie odbitki graficznej: 1801-1841
opis: Kompozycja ujęta w prostokąt stojący. Centralnie ukazana na postumencie Matka Boska z Dzieciątkiem na lewej ręce. Obie postacie w sukniach w kształcie stożka, z głowami zwieńczonymi cesarskimi koronami. Suknia Marii bordowo - pomarańczowa, ze złotymi i białymi lamówkami, zdobiona ornamentem kwiatowym. Z głowy Matki Boskiej spływa po bokach długi, biały welon, pokryty wielobarwnymi kwiatami w układzie pasowym. W prawej ręce trzyma berło berło. Dzieciątko Jezus w lewej ręce trzyma jabłko królewskie ("świat"), prawą błogosławi. Tło kompozycji niebieskie. W narożach podwieszone ugrowe kotary, upięte cynobrowymi taśmami. U dołu, na postumencie napis. Niektóre litery w lustrzanym odbiciu lub nieczytelne.
motyw ikonograficzny: berło , gest błogosławieństwa , jabłko królewskie , korona , kotara , Matka Boska Sianowska , Matka Boska z Dzieciątkiem , postument
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: OBRAZ: P ANNYMARYI SIA (...) CKI , (na postumencie)
numer inwentarza: ECT.3030
uwagi: Drzeworyt reprezentuje typ ikonograficzny Matki Boskiej z Maria Zell. Wykazuje bardzo duże podobieństwo do drzeworytu, znanego także z kolekcji J.G. Pawlikowskiego, przedstawiającego Matkę Boską Turską (nr inw. EST.3010). Nieczytelny podpis na drzeworycie nie pozwala jednoznacznie określić pierwowzoru grafiki. W. Skoczylas określa przedstawienie jako "Matka Boska Siecicka". Prawdopodobnie rację przyznać należy jednak K. Piwockiemu, który twierdzi, że jest to wizerunek Matki Boskiej Sianeckiej. W tym kaszubskim Sanktuarium czczona jest XV - wieczna figura Matki Boskiej. Według legendy odnaleziona w noc świętojańską wśród paproci miała sama powracać do Sianowa, gdy 3-krotnie zanoszono ją do świątyni w sąsiedniej miejscowości. Odczytano to jako znak i w miejscu odnalezienia figury wybudowano kościół. Do dzisiaj to prężny ośrodek kultu. Matka Boska Sianecka czczona jest przede wszystkim jako patronka młodzieży przedślubnej. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. W kolekcji J.G. Pawlikowskiego drzeworyt miał nr inw. 825.
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2013.07.24,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©