BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000767
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 35,7 x 29,8 cm
datowanie odbitki drzeworytniczej: około 1850
opis: Kompozycja w kształcie prostokąta stojącego, przedstawia Chrystusa Ukrzyżowanego. Duży krzyż w deseń przypominający strukturę drewna, zwieńczony titulusem, został ukazany centralnie. Na nim widnieje przybite, mocno wygięte ciało Chrystusa. Jego biodra są osłonięte perizonium, upiętym na prawym boku. Głowa w koronie cierniowej, przechylona na prawe ramię, opada w dół. Rany na głowie broczą krwią. Z rany w prawym boku oraz z przebitych dłoni wypływają strumieniami krople krwi. Ekspresję martwego, zdeformowanego ciała uwydatnia rytm ukośnych kresek, którymi pokryta jest postać Chrystusa, a także regularny deseń tła. Jest ono wypełnione gęstą, regularną siecią poziomych, naprzemiennie rozmieszczonych kresek. Ich biało-czarny rytm zaburzają dwa potrójne rzędy kropli krwi spływających pionowo od dłoni do dołu kompozycji. Na wysokości głowy Jezusa, po obu stronach krzyża rozmieszczono napisy: "SIS” i „ XC". Całość została obramowana pojedynczą czarną linią.
motyw ikonograficzny: Chrystus Milatyński , Chrystus na krzyżu , krew (kropla) , krzyż , perizonium , titulus
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: SIS XC , (pod ramionami Ukrzyżowanego) I.N.R.I. , (na pionowej belce krzyża, nad głową Chrystusa)
numer inwentarza: ECT.3086
uwagi: Drzeworyt przypomina odbitkę z wizerunkiem Chrystusa Milatyńskiego z deski dwustronnej ze zbiorów Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku, nr inw. 4974 MBL. Obraz otaczany kultem początkowo w dworskiej kaplicy w Nowym Stawie, a potem w Milatynie Nowym w woj. lwowskim ok. 1700 roku przywiózł z Rzymu swojej krewnej o. Józef Mocarski prowincjał dominikanów. Już w 1758 roku drukiem wydano opis licznych uzdrowień, których doznali modlący się przed obrazem Ukrzyżowanego. W 1788 roku Teresa Łączyńska ufundowała w Milatynie Nowym parafię i większą świątynię, w której umieszczono wizerunek wcześniej otaczany kultem w kościele karmelitów bosych. W XIX wieku parafię prowadzili księża diecezjalni, od 1840 do 1847 księża jezuici, a od 1906 roku do końca drugiej wojny światowej misjonarze św. Wincentego à Paulo. W 1946 roku przewieźli obraz do Krakowa, gdzie pozostaje od 1976 roku dostępny wiernym w kościele przy Starym Kleparzu. Kopie obrazu odbierały cześć także w Streptowie, a obecnie w Kamionce Buskiej, Lubaczowie i Rytrze. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. Odbitka o dawnym numerze inwentarza:1252/40.
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Mosio, Grażyna, 2013.08.13,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©