BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000696
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 36,2 x 26,3 cm
miejsce powstania: Warszawa
datowanie klocka drzeworytniczego: 1746-1755 datowanie odbitki drzeworytniczej: 1921
opis: Drzeworyt w formie prostokąta stojącego, kolorowany fioletowo, karminowo, brązowo, niebiesko, żółto i zielono. Ukazuje świętą Barbarę z palmą i mieczem - atrybutami męczeńskiej śmierci. U stóp Barbary leży Dioskuros, wg tradycji jej ojciec, który zgładził córkę za przyjęcie chrześcijaństwa. Scena ta symbolizuje triumf wiary nad pogaństwem. Ponadto na tle nieba, w prawym rogu kompozycji, ukazuje się wzlatujący na obłoku anioł, który w ręce skierowanej do św. Barbary trzyma kielich z hostią. Na drugi planie po lewej wznosi się wieża, w której więziono Barbarę, a po prawej stoi kościół. Autor drzeworytu skupił uwagę na postaci Świętej, ukazując ją z pogodnym uśmiechem, rozpuszczonymi długimi włosami, koroną na głowie i aureolą, ubraną w suknię zdobioną wicią roślinną i płaszcz. Liczne partie kompozycji zostały uwydatnione gęstym szrafowaniem (np. fałdowania stroju i dachy budynków). Wzdłuż dolnej krawędzi odbitki umieszczono napis, który oznacza: "Święta Barbara Męczennica".
motyw ikonograficzny: anioł , Dioskuros , hostia , kielich , korona , kościół , miecz , palma męczeństwa , święta Barbara , wieża
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: S BAR BARA M: , (wzdłuż dolnej krawędzi)
numer inwentarza: Gr.Pol.2391/7 MNW
uwagi: Św. Barbara nie jest postacią potwierdzoną historycznie, wg hagiografów żyła w IV wieku, zmarła jako męczennica; za przyjęcie chrztu była więziona przez ojca w wieży, a następnie ścięta. W tradycji do św. Barbary zwracano się jako do patronki dobrej śmierci, orędowniczki w czasie burz i pożarów, epidemii dżumy. Jest opiekunką wielu zawodów, między innymi dzwonników, flisaków, kowali, ludwisarzy, górników. W sztuce ludowej przedstawiana jest najczęściej z atrybutami nawiązującymi do jej męczeńskiej śmierci: wieżą, mieczem, palmą i kielichem z hostią. Klocek drzeworytniczy z którego wykonano odbitkę J.Kieszkowski datuje na połowę XVIII wieku. Nieznanego autora tego klocka określa mianem "Mistrz św. Heleny", i przypisuje mu autorstwo kilku innych drzeworytów zamieszczonych w Tece Łazarskiego. Odbitka jest jedną ze zbioru opublikowanego przez Zygmunta Łazarskiego w "Tece drzeworytów ludowych dawnych" w 1921 roku. W tece znalazło się 66 grafik odbitych ręcznie w drukarni Władysława Łazarskiego, z klocków pochodzących z Płazowa (obecnie pow. lubaczowski) i ze Żmudzi na Litwie, datowanych przez Jerzego Kieszkowskiego na drugą poł. XVIII i poł. XIX w. Część odbitek była ręcznie kolorowana. Nakład liczył 62 numerowane egzemplarze. Wydawnictwo stało się podstawowym źródłem wiedzy na temat polskiego drzeworytu ludowego. Teka Łazarskiego przyczyniła się do wzrostu zainteresowania problemami sztuki ludowej, korzystał z niej m. in. Władysław Skoczylas przy tworzeniu w 1934 roku pracy " Drzeworyt ludowy w Polsce".
fotografia: Wąsik, Marcin , 2012
obiekty związane:
5000000505 teka grafik Teka Łazarskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie
opracowanie dokumentu: Graff, Grzegorz, 2013.04.06,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©