BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000740
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 26,5 x 34,5 cm
datowanie odbitki graficznej: 1850?
opis: Kompozycja ujęta w prostokąt leżący, obwiedziona cienką linią. Drogą podąża na prawo św. Józef prowadząc prawą ręką osiołka, na grzbiecie którego siedzi Matka Boska z Dzieciątkiem Jezus. Święty ukazany w sięgającym do kolan kaftanie. Na nogach pończochy i trzewiki. Lewą ręką św. Józef podtrzymuje laskę, przełożoną przez lewe ramię, na której zawieszony jest płaszcz i kapelusz. Nad głową świętego nimb w formie obręczy. Matka Boska odziana jest w w długą suknię i welon spływający z głowy. Rękami obejmuje Dzieciątko Jezus w sukience, siedzące na jej kolanach. W dłoniach Dzieciątko trzyma jabłko królewskie ("świat"). Kompozycję zamykają po obu stronach dwa drzewa. Wzdłuż górnej krawędzi, na wydzielonym polu napis, przedzielany ozdobnikami. Pierwszy jego człon odwrócony o 180º.
motyw ikonograficzny: drzewo , Dzieciątko Jezus , jabłko królewskie , kapelusz , Matka Boska , Święta Rodzina , Ucieczka do Egiptu , zwierzę (osioł)
stan zachowania: zły
napisy i znaki: IOSEPH MARIA IESVS , (wzdłuż górnej krawędzi)
numer inwentarza: ECT.3094
uwagi: Przedstawienie nawiązuje do apokryficznych tekstów opowiadających o ucieczce Świętej Rodziny do Egiptu. Temat podejmowany był przez wielu artystów profesjonalnych i ludowych. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. W kolekcji J.G.Pawlikowskiego drzeworyt miał nr inw. 52.
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2013.08.05,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©