BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000814
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 30 x 20 cm
miejsce pochodzenia: Polska południowo-wschodnia?
datowanie klocka drzeworytniczego: 1829? datowanie odbitki drzeworytniczej: 1829?-1941
opis: Drzeworyt w kompozycji pionowej, kolorowany, ujęty w ramkę zdobioną wzorem kwiatowym w formie wici wykonanej białorytem. Przedstawia Chrystusa na krzyżu w otoczeni narzędzi Męki. Krzyż z titulusem spoczywa na postumencie w kształcie trapezu z poziomymi pasami z ornamentem roślinnym, pod krzyżem kielich, serce i napis z datowaniem, nad krzyżem Słońce i Księżyc. Chrystus ukazany konwencjonalnie, z głową pochyloną na prawe ramię, w koronie cierniowej, z promienistą aureolą, na biodrach perizonium z węzłem na prawym boku, stopy złożone razem. Po obu stronach krzyża i na powierzchni tła licznie ukazane przedmioty nawiązujące do Męki: Dominuje po prawej kolumna z kogutem, do niej przymocowane rózgi i bicze, korona cierniowa, w dole dzban na ocet. Po lewej drabina z włócznią i kijem z gąbka, niżej sakiewka i srebrniki. Na powierzchni tła rozpoznajemy luźno rozrzucone kolejne przedmioty: łańcuch, rękawica, trzy gwoździe, miecz, młotek i obcęgi. W kolorowaniu zastosowano barwę żółtą w odcieniu ugrowym (tło, aureola, perizonium, ornamentowany pas na postumencie), cynobrową (serce, pas pod napisem), jasnoniebieską (narzędzia Męki) i bladoróżową (narzędzia Męki, ornamentowany pas na postumencie).
motyw ikonograficzny: Chrystus na krzyżu , insygnia Męki Pańskiej
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: PAN jEZUS KALWARY I CUDAMJ/ SŁYNIOCj/ ROK 1829 , (u dołu)
numer inwentarza: ECT.3081
uwagi: Narzędzia Męki Pańskiej (łac. Arma Christi) - w ikonografii chrześcijańskiej to przedmioty ukazujące różne epizody męki i śmierci Chrystusa. Na obrazach towarzyszą wizerunkowi Ukrzyżowanego, niekiedy pojawiają się na krzyżu zamiast ciała Jezusa. W ikonografii spotykamy następujące przedmioty: serce Jezusa, Pięć Ran pod postacią przebitych rąk, nóg i boku, koronę cierniową, kielich jako symbol przelanej krwi, sakiewkę ze srebrnikami jako znak zdrada Judasza, kolumnę lub słup - przypominające o biczowaniu, młot, cęgi, gwoździe, włócznię, którą przebito bok Jezusa, bicze, gąbkę na której podawano Jezusowi ocet, rękawicę, którą spoliczkowano Jezusa i drabinę (zdjęcie z krzyża). Inne przedmioty łączone z Narzędziami Męki to: kogut (zaparcie się św. Piotra), czaszka (symbol Golgoty i pierwszego człowieka - Adama), titulus z napisem INRI, oraz chusta św. Weroniki. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852) - mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego gromadzonych w Medyce, znalazła się tam również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, w okresie, kiedy działali ostatni drzeworytnicy wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. W gromadzeniu ludowych drzeworytów Pawlikowskiemu pomagał Kajetan Wincenty Kielisiński, rysownik i rytownik. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie i Wielkopolsce nabywał on grafiki od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego. W 1921 roku drzeworyty wraz z całym zbiorem Pawlikowskiego, trafiły do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazane tam przez wnuka Jana Pawlikowskiego. W latach 40. XX w. znalazły się w zbiorach Biblioteki Akademii Nauk USRR, obecnie w Lwowskiej Narodowej Naukowej Bibliotece Ukrainy im. Wasyla Stefanyka (przechowywane w Oddziale Sztuki mieszczącym się w Pałacu Baworowskich). Poprzedni numer inwentarzowy w kolekcji Pawlikowskiego: 406 (Piwocki podaje: 405). W kolekcji Pawlikowskiego spotykamy odbitkę z tego samego klocka, z niewielką różnica w kolorowaniu (zob. link "obiekty związane").
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
obiekty związane:
5000000813 odbitka graficzna Chrystus na krzyżu
opracowanie dokumentu: Graff, Grzegorz, 2013.08.08,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©