BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00001192
<
104864_V_p_43_(1).jpg
https://drzeworyty.etnomuzeum.eu/midas/pictures/maxi/Etnografia/104864_V_p_43_(1).jpg
>
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 69,5 x 27,5 cm
miejsce powstania: Warszawa miejsce pozyskania: Poznań
datowanie klocka drzeworytniczego: od 1847?-1912ante? datowanie odbitki: 1921
opis: Drzeworyt kolorowany akwarelą złożony z dwóch sklejonych ze sobą grafik. Górna odbitka przedstawia na czarnym tle wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej ukazany konwencjonalnie. Maria ujęta w półpostaci, lekko zwrócona na lewo, ze skrzyżowanymi rękami na piersiach. Odziana w żółtą suknię zdobioną rytmicznie powtarzającymi się, kreskowanymi polami, ujętymi w pionowe pasy. Głowa Matki Boskiej Ostrobramskiej przechylona na lewo, otoczona okrągłym nimbem z gwiazdkami, z którego wybiegają długie promienie. Z głowy spływa niebieski welon. Przedstawienie otoczone jest w górnej części i z lewej podwójną obwódką, w którą wpisano tekst. U dołu widoczna pojedyncza, cienka linia, zamykająca tę część kompozycji. Takiej linii brak jednak z lewej strony. Nad przedstawieniem Matki Boskiej Ostrobramskiej ozdobne zwieńczenie w postaci dwóch aniołów trzymających ujęty w ramy monogram maryjny. Z lewej wić roślinna z wielobarwnymi kwiatami o różnej formie oraz zielonymi listkami. Dolna grafika złożona jest z 4 pól. Największe, z lewej przedstawia 3 zwrócone na lewo postaci klęczące na posadzce i modlące się. Za nimi, z prawej drzewo. Nad nimi anioł podtrzymujący fragment girlandy kwiatowej. W prawej, górnej części grafiki niewielkich rozmiarów przedstawienie okazujące postać leżącą w łóżku, przy której klęczy zatopiony w modlitwie mężczyzna. Poniżej wizerunek rycerza na koniu (Pogoń?). Dolne pole o kształcie prostokąta leżącego ukazuje fragment miasta, którego liczne wieże oraz domy stoją w płomieniach. U dołu napis. Niektóre litery w lustrzanym odbiciu. Rewers: pieczęć z liczbą "43".
motyw ikonograficzny: anioł , aureola , gest modlitwy , Matka Boska , Matka Boska Ostrobramska , monogram (MARIA) , ornament roślinny , pożar , scena rodzajowa , wotum , zwierzę (koń)
stan zachowania: zły
napisy i znaki: POD TWOIE OBRONE UCIEKAMJ SIE SWIETA MATKO MILOSIERDZIA , (wokół wizerunku Matki Boskiej Ostrobramskiej) RAZU NAYSWIETSZEJPANAMARII OJOWANE J NA OJCOWKARMELITOW BOSSIH , (w dolnej części kompozycji) MARIA , (w górnej części kompozycji) OTA , (nad wizerunkiem Matki Boskiej Ostrobramskiej)
numer inwentarza: 104864 V (p.43)
uwagi: Kieszkowski datuje klocek (klocki?) z którego odciśnięto drzeworyt na lata 1832-1835. Według P. Galaune klocek pochodzi z warsztatu Aleksandrasa Vinkusa. Niewykluczone, że jego autorem może być sam Aleksandras Vinkus (1832-1912). W warsztacie wykonane były dwa zestawy niemal identycznych matryc. Opisywany drzeworyt pochodzi najprawdopodobniej z późniejszego zestawu klocków. To jedynie fragment drzeworytu, który w oryginalnej formie złożony był prawdopodobnie z 5 lub 6 sklejonych ze sobą odbitek, składających się na wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej, ukazanej na tle scen adoracji, obrazów wotywnych,oraz sceny przedstawiającej pożar Wilna i Ostrej Bramy w 1715 roku. Dwa kompletne drzeworyty publikuje P. Galaune (zob. literatura). Podaje też, że drzeworyty odbite były z 5 klocków, ręcznie kolorowane farbą żółtą, granatową czerwoną, oraz zieloną. Łazarski prawdopodobnie dotarł do dwóch klocków, które pozwoliły mu odbić tylko prawą część przedstawienia. Ten fragment pozbawiony jest jednak wąskiego pasa w prawej górnej części z wotywnymi przedstawieniami. W czasie sklejania górna grafika została przesunięta w prawo. Odbitka jest jedną z grafik, które znalazły się w "Tece drzeworytów ludowych dawnych" Zygmunta Łazarskiego wydanej w 1921 roku. W tece zgromadzono 66 grafik odbitych ręcznie w drukarni Władysława Łazarskiego, z klocków pochodzących z Płazowa (obecnie pow. lubaczowski) i ze Żmudzi na Litwie, datowanych przez Jerzego Kieszkowskiego na drugą poł. XVIII i pierwszą poł. XIX w. Część odbitek była ręcznie kolorowana. Nakład liczył 62 numerowane egzemplarze. Wydawnictwo stało się podstawowym źródłem wiedzy na temat polskiego drzeworytu ludowego. Teka Łazarskiego przyczyniła się do wzrostu zainteresowania problemami sztuki ludowej, korzystał z niej m. in. Władysław Skoczylas przy tworzeniu w 1934 roku pracy " Drzeworyt ludowy w Polsce". Drzeworyt pochodzi z teki, ofiarowanej Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu przez Księgarnię M. Arcta w 1924 roku.
fotografia: Pracownia Fotografii Cyfrowej Biblioteki Uniwersyteckiej w Poznaniu , 2014
obiekty związane:
5000001084 teka grafik Teka Łazarskiego w Bibliotece Uniwersyteckiej w Poznaniu
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2014.11.12,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©