BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000744
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 26,8 x 16 cm
datowanie odbitki graficznej: 1801-1841
opis: Kompozycja, ujęta w prostokąt stojący, ukazuje cud objawienia się Matki Boskiej w Leśnej na Podlasiu. Jej centralnym elementem jest drzewo, w którego koronie znajduje się medalion z Matką Boską trzymającą na prawym ramieniu Dzieciątko Jezus. Medalion posiada czarne obramowanie, na którym umieszczono dziewięć schematycznie wyciętych twarzy. Wokół drzewa klęczy dwóch pasterzy i wół, jeden z chłopców spada z drzewa, inna postać leży na trawie. Drzeworyt został opatrzony inskrypcją umieszczoną w dwóch rzędach w dolnej części kompozycji. Całość jest zamknięta prostokątną ramą.
motyw ikonograficzny: drzewo , drzewo (grusza) , Dzieciątko Jezus , Matka Boska , medalion , zakonnik , zwierzę (wół)
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: WIZERVK: CVDOWNEGOObRAZ.RASWIETSZEY PANN/ MARIEY LIESNYKTORISIEOBIAWIEŁ: NAGRUSC , (u dołu drzeworytu)
numer inwentarza: ECT.3021
uwagi: Kult Matki Boskiej Leśniańskiej ma swój początek w 1683 roku. Według tradycji pastuszkowie pasący bydło odnaleźli na drzewie gruszy wizerunek Matki Boskiej z Dzieciątkiem.Płaskorzeźba wykonana jest z kamienia o odcieniu czerwonym i przedstawia Matkę Bożą z Dzieciątkiem Jezus na prawym ręku. Kamienny wizerunek przywieziono do Bukowic, których właściciel zdecydował o wzniesieniu w miejscu objawienia drewnianego kościoła. W 1700 roku zezwolono na publiczny kult. W 1716r. książę Karol Stanisław Radziwił ufundował złote korony. Rozwój kultu spowodował, że w latach 1731-1758 wybudowano nowy kościół, a parafię powierzono paulinom. W okresie rozbiorów, wojen napoleońskich i powstań miejsce kultu maryjnego w Leśnej dzieliło los narodu. W odwecie władze carskie przejęły sanktuarium. Po odzyskaniu niepodległości do Leśnej wrócili paulini, a w 1926 r. obraz. Sanktuarium Leśniańskie było miejscem odwiedzanym także przez unitów podlaskich. Podkreśleniem żywego kultu była koronacja obrazu koronami papieskimi w sierpniu 1963roku. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. Poprzedni numer w kolekcji Gwalberta Pawlikowskiego: 744
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Grochal, Anna, 2013.08.06,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©