BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00001006
<
MNP_E_sz_2083_(1).jpg
https://drzeworyty.etnomuzeum.eu/midas/pictures/maxi/Etnografia/MNP_E_sz_2083_(1).jpg
>
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 33,8 x 25 cm
miejsce powstania: Warszawa
datowanie klocka drzeworytniczego: 1701?-1850? datowanie odbitki graficznej: 1921
opis: Drzeworyt przedstawia Madonnę (typ hodegetria) ukazaną frontalnie w półpostaci z Dzieciątkiem siedzącym na Jej lewym ramieniu. Lewą ręką podtrzymuje Dzieciątko, w prawej zaś skierowanej w kierunku Jezusa trzyma różę. Głowę trzyma prosto nieznacznie tylko zwróconą lekko w kierunku Jezusa. Ma sobie zieloną suknię i okrywający głowę niebieski płaszcz z pomarańczowym pobiciem, zdobiony kolorowymi lamówkami z zygzakowym ornamentem. Chrystus (nie jest tutaj niemowlęciem, występuje w ikonograficznym typie Chrystusa – Emmanuela) ubrany w zieloną sukienkę z pomarańczowym podbiciem znajduje się w pewnym oddaleniu od twarzy Matki, ukazuje całe swe oblicze, patrzy prosto przed siebie. Wznosi prawą dłoń w geście błogosławieństwa, a w lewej dłoni trzyma kulę (świat zwieńczony krzyżem). Głowy obu postaci zwieńczone są stylizowanymi koronami królewskimi (?) i otoczone kolistymi nimbami z promieniami w kształcie płatków. Madonna z Dzieciątkiem wkomponowana została w olbrzymi kielich kwiatowy unoszący Ją ponad architekturą miejską (najpewniej krajobrazem dawnego Żdzieża). Barwne stylizowane gałązki, liście i kwiaty wijące się symetrycznie wokół postaci niemal zdominowały kompozycję. W górnej krawędzi nad całą kompozycją napis, dolną krawędź zdobi pas z motywem jodełki. Całość ujęta w czarną wąską liniową ramkę. Na rewersie pieczęć z liczbą "15" oraz dawna sygnatura MNP Nr 9104/1953 b
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: ob. AZ P:MARYIEY ZDZIESZEWSKIEY , (wzdłuż górnej krawędzi)
numer inwentarza: MNP E sz 2083
uwagi: Odpust w Borku na Zdzieżu do dziś przyciąga rzesze pątników z kilku gmin i powiatów (uroczystości odpustowe Matki Bożej Pocieszenia obecnie obchodzone są w dniach 29 czerwca – 03 lipca). Ten wizerunek Panny Maryi Zdzieszewskiej (jak chciał autor drzeworytu i zgodnie z zamieszczonym na nim podpisem) niewątpliwie powstał właśnie z myślą o pątnikach tego sanktuarium i zapewne inspirowany jest jednym z najstarszych cudownych obrazów Matki Bożej zwanym Cudownym Obrazem Matki Bożej Pocieszenia, Matki Bożej Boreckiej, Matki Bożej na (dawniej w) Zdzieżu, obecnie znajdującym się w głównym ołtarzu w kościele w Borku Wielkopolskim na ul. Zdzież (dawniej wieś i odrębna parafia). Obraz ten - przez historyków sztuki datowany na XVI wiek - uznany został za cudowny w XVIIw., a jego sława wykracza poza granice Wielkopolski. Według tradycji cudowny obraz Matki Bożej znajdował się w kościele w Zdzieżu pod Borkiem już wcześniej, tj. od samego początku istnienia parafii, a uratowany w czasie pożaru kościoła w 1423 r., po odnowie i przemalowaniu ponownie powrócił do nowo wybudowanego kościoła. Ludowi drzeworytnicy jednak nie zawsze przestrzegali wierności ikonograficznej. Wizerunek Matki Bożej z omawianego drzeworytu znacząco różni się od pierwowzoru z Kościoła w Borku na Zdzieżu i jest jego swobodną interpretacją. Urozmaicony jest charakterystycznymi dla twórczości ludowej ornamentami. Postacie Matki i Dzieciątka zostały tu wkomponowane w kielich kwiatowy unoszący je ponad architekturą miejską (najpewniej krajobrazem dawnego Żdzieża). Maryja w prawej dłoni trzyma różę, co może wskazywać, że autor równocześnie inspirował się jeszcze innym wielkopolskim, także słynącym łaskami wizerunkiem Matki Bożej, to jest XVI-wiecznym wizerunkiem Matki Bożej z Dzieciątkiem (nazywanym też obrazem Pani Świętogórskiej lub Świętogórskiej Róży Duchownej) z bazyliki Niepokalanego Poczęcia NMP i św. Filipa Neri w Cy Duchownej) z bazyliki Niepokalanego Poczęcia NMP i św. Filipa Neri w Gostyniu, którego kult rozpowszechniany był za sprawą gostyńskich filipinów.
fotografia: Pracownia Fotografii Cyfrowej Muzeum Narodowego w Poznaniu , 2013
obiekty związane:
5000001007 teka grafik Teka Łazarskiego w Muzeum Narodowym w Poznaniu.
opracowanie dokumentu: Skibińska, Aneta, 2014.01.29,
instytucja: Muzeum Etnograficzne w Poznaniu, Oddział MNP
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©