BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000846
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 15,5 x 9,5 cm
datowanie odbitki graficznej: 1801-1841
opis: Kompozycja ujęta w prostokąt stojący. Centralnie ukazana w całej postaci Matka Boska z Dzieciątkiem, stojąca na niewielkim postumencie. Maria w przepasanej sukni pokrytej prążkami oraz płaszczu zdobionym nieregularnymi owalami w układzie pasowym oraz lamówką. Maria prawą ręką wskazuje Dzieciątko Jezus trzymane na lewej ręce. Dzieciątko ukazane jest w cynobrowej sukience. Głowy obu postaci zwieńczone koronami i opromienione. Figura Matki Boskiej z Dzieciątkiem ujęta jest w mandorlę utworzoną z dwóch łukowato wygiętych, ulistnionych gałązek z 5-płatkowymi kwiatami cynobrowymi. Całość otoczona nieregularną obwódką. U dołu, na wydzielonym polu napis.
motyw ikonograficzny: Dzieciątko Jezus , korona , Matka Boska , Matka Boska Tarnowiecka , ornament roślinny
stan zachowania: zły
napisy i znaki: PANNY MARYI TORNOWCK , (u dołu)
numer inwentarza: ECT.3004
uwagi: Drzeworyt przedstawia cudowny wizerunek Matki Boskiej Tarnowieckiej, zwany także Matką Boską Jasielską lub Matką Boską Węgierską. Według tradycji figura miała być przywieziona z Węgier. Pierwotnie znajdowała się w klasztorze karmelitów w Jaśle. Po pożarze klasztoru w 1785 roku i kasacie zakonu przez rząd austriacki w 1789 roku planowano, że ocalała figura trafi do Dukli. Wwczas proboszcz tarnowiecki, ks. Walenty Karwowski wykupił ją od władz i umieścił w swoim kościele. Ciesząca się opinią cudownej rzeźb, nawiedzana była przez licznych pielgrzymów nie tylko z okolic, ale nawet z Węgier. W 1925 roku została uroczyście koronowana. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. W zbiorach Pawlikowskiego drzeworyt posiadał nr inw. 842.
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2013.08.17,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©