BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000719

Święty Józef

warianty tytułu: Święty Józef z Dzieciątkiem

odbitka graficzna

materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 38 x 31 cm
datowanie odbitki graficznej: około 1850
opis: Kompozycja ujęta w prostokąt stojący, w który wpisano owal. W nim ukazana konwencjonalnie półpostać św. Józefa z Dzieciątkiem Jezus na ręce. Święty w suto marszczonej sukni i płaszczu okrywającym ramiona, zdobionym ornamentem roślinnym w układzie pasowym (białoryt). Głowa przechylona na prawo, w stronę Dzieciątka, otoczona okrągłym nimbem z wpisanym promieniami. Twarz okolona zarostem. W prawej ręce św. Józef trzyma lilię. Lewą obejmuje Dzieciątko, ukazane w długiej, przepasanej sukience. Jego głowa lekko zadarta, otoczona okrągłym nimbem. Podobnie jak u św. Józefa wyraźnie oddane są detale anatomiczne twarzy i światłocienie oraz konwencjonalny uśmiech. Prawą, nieporadnie przedstawioną przez artystę rękę Jezus unosi w geście błogosławieństwa. W lewej trzyma zamkniętą księgę, na której umieszczone są dwie litery (sygnatura autora?). Pod popiersiem św. Józefa plakieta z napisem. Tło owalu stanowią poziome, krótkie kreseczki, rytmicznie wypełniające całą przestrzeń. W narożach kompozycji po jednym, wielopłatkowym kwiatku z listkami. Całość otoczona ozdobną obwódką ze stylizowanym ornamentem roślinnym.
motyw ikonograficzny: gest błogosławieństwa , księga , kwiat (lilia) , ornament roślinny , święty Józef z Dzieciątkiem
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: G.S. , (na księdze) OBRAZ SWMETEGO IOZE. FA , (w dolnej części kompozycji)
numer inwentarza: ECT.3126
uwagi: Józef z Nazaretu - święty Kościoła powszechnego, czczony jest jako patron rodzin, ojców, umierających, robotników oraz wielu krajów, regionów i miast. W Kościele prawosławnym jego święto przypada w styczniu, w niedzielę po narodzeniu Chrystusa, zaś w Kościele katolickim, anglikańskim i ewangelickim obchodzone jest 19 marca. W Kościele katolickim wspomina się świętego także 1 maja, jako patrona robotników. W ikonografii przedstawiany jest najczęściej w wizerunkach Świętej Rodziny lub z Dzieciątkiem Jezus. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie.W kolekcji pawlikowskiego drzeworyt miał nr inw. 1251/10
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2013.07.26,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©