BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00001292
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 27,7 x 18,7 cm
miejsce pozyskania: Jasło
datowanie odbitki graficznej: 1801-1850
opis: Kompozycja w kształcie prostokąta stojącego. Pośrodku został ukazany w całej postaci św. Mikołaj. Jego statyczną sylwetkę przedstawioną en face cechują zaburzone proporcje: duża głowa i dłonie, szerokie ramiona, krótki tors i nogi, drobne stopy. Święty jest odziany w biskupi ubiór: sakkos ozdobiony jasnym ornamentem roślinnym (białoryt), omoforion, pektorał na szyi, mitrę z perłami zwieńczoną krzyżem. Spod szaty wystają czarne szpice butów. Lewą rękę święty unosi w geście błogosławieństwa. W prawej trzyma zamkniętą księgę z monogramem IHS w owalu na okładce oraz pastorał. Wokół głowy widnieje okrągły nimb. Twarz św. Mikołaja o ciemnych oczach ma zaznaczone powieki i zmarszczki, drobne usta, nad którymi widnieje cienki wąs łączący się z krótką brodą. Spod włosów skręconych u dołu są widoczne uszy. Po obu stronach kompozycji, na wysokości ramion świętego znajdują się dwie części napisu cyrylicą. W tle po prawej rozmieszczono siedem rozet. Kompozycję zamyka arkada złożona z pary kolumn na cokołach, ozdobionych ornamentem kwiatowym i spiralnie owiniętych podwójnymi wstęgami. Wieńczy ją podwójnie nadwieszony łuk, z dwoma motywami kwiatowymi po bokach. Kolumny arkady wspierają się ma czarnych cokołach ozdobionych pojedynczymi rozetami. Wizerunek został pokolorowany farbami w czterech kolorach: cynobrowym (m.in. korona, sakkos, kolumny), popielato-niebieskim (omoforion, szata, nimb), popielatym (włosy i zarost) i ugrowym (perły na mitrze, lamowania stroju, fragmenty księgi, pastorał, detale kolumn, tła napisów). Prawy dolny róg był niegdyś uzupełniany, na papierze widnieją plamki i zacieki.
motyw ikonograficzny: arkada , gest błogosławieństwa , księga , mitra , omoforion , pastorał , święty Mikołaj
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: S.O(Т)C' МIК' , (w tle) IHS , (na księdze)
numer inwentarza: G.66849/I
uwagi: Drzeworyt znajdował się pierwotnie w zbiorach Ambrożego Grabowskiego (później Estreicherów). Został zakupiony do jego kolekcji przed 1850 rokiem w okolicach Jasła (zob. E. Fryś, A. Iracka, M. Pokropek, Sztuka ludowa w Polsce, Warszawa 1988, il. 400). Tamże została zamieszczona błędna informacja, że drzeworyt pochodzi z warsztatu Kostryckich w Płazowie, do którego należały 3 inne deski drzeworytnicze z wizerunkami św. Mikołaja zachowane w zbiorach Muzeum Etnograficznego w Krakowie. Grafika ta wykazuje duże podobieństwo do odbitki znajdującej się obecnie w Łańcucie, nr inw.MZŁ-SZR-1419. Ten XIX.wieczny drzeworyt niekolorowany trafił do Muzeum Zamku w Łańcucie w 1964 roku z greckokatolickiej cerkwi p.w. Przemienienia Pańskiego w Ujkowicach. Opisywany drzeworyt jest lustrzanym odbiciem tamtego wizerunku (odwrócone napisy, błogosławieństwo lewą dłonią, etc.), o znacznie uproszczonych formach. Może to sugerować, że jedna z odbitek, wykonana z tego klocka, co grafika z Ujkowic mogła posłużyć jako wzornik dla grafiki z Biblioteki Narodowej. W 1997 roku drzeworyt był oferowany na Aukcji nr 2. Rysunek-Grafika przez Polski Dom Aukcyjny Sztuka w Pałacu Sztuki w Krakowie. Odbitka przedstawia świętego Mikołaja żyjącego na przełomie III i IV wieku. Święty był biskupem Miry w Licji i jest czczony w kościele katolickim oraz prawosławnym, gdzie tytułowany jest Mikołajem Cudotwórcą. Ikonografia św. Mikołaja przedstawia go najczęściej jako starca w szatach biskupich, błogosławiącego, z księgą. Na wielu przedstawieniach ukazywane są także cudowne wydarzenia dokonane za jego wstawiennictwem. Czczony jest między innymi jako patron wielu krajów, zawodów i stanów: marynarzy, uczonych, studentów, pielgrzymów, dzieci i panien na wydaniu, pasterzy, a także bydła, które chronić miał przed wilkami.
źródło: https://polona.pl/item/12243797/0/ fotografia: Business Graphics Datentechnik GmbH , 2013
opracowanie dokumentu: Mosio, Grażyna, 2016.03.30,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©