BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00001463

Matka Boska Bolesna

warianty tytułu: Siedmiobolesna Panna Maria

odbitka graficzna

materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 8,3 x 6 cm
miejsce powstania: Martin miejsce pozyskania: Martin
datowanie odbitki graficznej: przed 1949
opis: Odbitka z klocka drzeworytniczego, prezentująca mocno uproszczony wizerunek Piety wykonany w technice białorytu. Madonna ukazana została z ciałem Chrystusa spoczywającym na jej kolanach, głowę wieńczy korona i kolista aureola, pierś przebija siedem mieczy. Chrystus leży skierowany do widza lewym półprofilem, lewa ręka opada w dół, na dłoni widnieje rana. Jego głowę tak samo wieńczy korona i aureola. W dole umieszczono napis w odbiciu lustrzanym.
motyw ikonograficzny: Matka Boska Bolesna
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: P.BOLESZNA , (wzdłuż dolnego brzegu odbitki)
numer inwentarza: PME 31394
uwagi: Drzeworyt jest nowodrukiem wchodzącym w skład zbioru opisanego jako „dar etnografów czechosłowackich III-49”, który pierwotnie znajdował się wśród archiwaliów, a w 1967 roku został włączony do inwentarza muzealiów. Druk prawdopodobnie został wykonany w muzeum w Martinie, krótko przed 1949 rokiem, gdy miały miejsce kontakty pomiędzy muzealnikami obu placówek. Pieta o cierpiącym obliczu, trzymająca na kolanach bezwładne ciało Jezusa, często z siedmioma mieczami wbitymi w serce, symbolizującymi siedem boleści Marii, to popularne na Słowacji przedstawienie, nazywane Matką Boską Siedmiobolesną. Od XVI wieku powstawały tu miejsca pielgrzymkowe, kaplice i bractwa poświęcone „Bolejącej Matce Pana” której cześć oddawano między innymi w Bratysławie (kościół p.w. św. Marcina), na Górze Maryjnej w Nitrze, Topolčanach czy Šaštínie. W 1927 r. papież Pius XI ogłosił Matkę Boską Siedmiobolesną patronką Słowacji. W 1995 r. papież Jan Paweł II dokonał uroczystej koronacji cudownej figury Matki Boskiej Siedmiobolesnejw Šaštínie, które jest narodowym sanktuarium Słowaków. Przedstawienia Matki Boskiej Bolesnej były popularnym wzorcem ikonograficznym w słowackiej twórczość ludowej. Najczęściej kopiowano wizerunek Matki Boskiej w Šaštínie, której wyobrażenie znane były w całej Słowacji. Do często kopiowanych należały także figury czczone w Nitrze, Topolčanach, Holíču. Rzeźby w drewnie, kamieniu, grafika oraz obrazy na szkle wzorowane były także na wizerunkach popularyzowanych za pośrednictwem druków dewocyjnych i w ówczesnej literaturze religijnej. W XIX wieku Pieta była najczęściej podejmowanym tematem przez ludowych artystów. Powstawały liczne kapliczki przydrożne, powszechnie wizerunki Matki Boskiej Bolesnej – orędowniczki, pocieszycielki i wspomożycielki w trudnych sytuacjach zawieszano w domach. Nabożeństwo oddawane Matce Boskiej Siedmiobolesnej było jednym z czynników narodowotwórczych wśród Słowaków. Odbitkę z tego samego klocka prezentuje Oravská galéria v Dolnom Kubíne, zob. https://www.webumenia.sk/dielo/SVK:OGD.T_222 (dostęp 2018.12.04), inventárne číslo: T 222.
obiekty związane:
5000001369 klocek drzeworytniczy dwustronny Matka Boska Bolesna, Matka Boska Starohorska
opracowanie dokumentu: Graff, Grzegorz, 2018.12.04,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©