BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00001639
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 33,8 x 26,2 cm
miejsce powstania: Warszawa
datowanie klocka drzeworytniczego: 1746-1755 datowanie odbitki graficznej: 1921
opis: Odbitka ukazuje świętą Barbarę w sukni z ozdobnym szlakiem na wysokości kolan i w pofałdowanym płaszczu, z atrybutami: palmą i kielichem z hostią. Po jej lewej stronie widnieją budowle z wieżą, po prawej scena męczeńskiej śmierci przez ścięcie. Święta została ukazana w całej postaci, lekko zwrócona w prawo. Na jej głowie otoczonej aureolą spoczywa korona, natomiast szyję oplata sznur korali z krzyżykiem. Barbara ma długie włosy rozpuszczone na ramiona. W prawym górnym rogu wśrod obłoków znajduje się monogram IHS (w lustrzanym odbiciu), z którego po środku wydobywają się promienie, zaś u dołu trzy błyskawice rażące oprawcę. U dołu widnieje napis, odwzorowany bez odstępów między wyrazami, z literą "S" w lustrzanym odbiciu. Pole z napisem zdobi gwiazdka, dalej w prawo poprowadzony został czarny pas, na którym być może miała mieścić się dalsza część inskrypcji. Zwraca uwagę szrafowanie, które podkreśla fałdy sukni i płaszcza, a także owal twarzy i inne szczegóły wizerunku. Poza odciskiem w lewym dolnym rogu cyfra "7".
motyw ikonograficzny: Dioskuros , drzewo (palma) , kielich mszalny , korona , męczennica , miecz , wieża
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: :O:BRAZSBARBARY:* , (wzdłuż dolnej krawędzi) IHS , (w prawym górnym rogu)
numer inwentarza: PME 31455
uwagi: Święta Barbara wg hagiografów żyła w IV wieku, zmarła jako męczennica; za przyjęcie chrztu była więziona przez ojca w wieży, a następnie ścięta. Święta czczona jest jako patronka dobrej śmierci, orędowniczka w czasie burz i pożarów, epidemii dżumy. Jest opiekunką wielu zawodów, między innymi dzwonników, flisaków, kowali, ludwisarzy, górników. W sztuce ludowej przedstawiana jest najczęściej z atrybutami nawiązującymi do jej męczeńskiej śmierci: wieżą, mieczem, palmą i kielichem z hostią. Klocek drzeworytniczy, z którego wykonano odbitkę J.Kieszkowski datuje na połowę XVIII wieku. Nieznanego autora tego klocka określa mianem "Mistrz św. Heleny", któremu przypisuje autorstwo kilku innych drzeworytów zamieszczonych w Tece Łazarskiego z 1921 roku. Odbitka jest jedną ze zbioru opublikowanego przez Zygmunta Łazarskiego w "Tece drzeworytów ludowych dawnych" w 1921 roku. W tece znalazło się 66 grafik odbitych ręcznie w drukarni Władysława Łazarskiego, z klocków pochodzących z Płazowa (obecnie pow. lubaczowski) i ze Żmudzi na Litwie, datowanych przez Jerzego Kieszkowskiego na drugą poł. XVIII i poł. XIX w. Część odbitek była ręcznie kolorowana. Nakład liczył 62 numerowane egzemplarze. Wydawnictwo stało się podstawowym źródłem wiedzy na temat polskiego drzeworytu ludowego. Teka Łazarskiego przyczyniła się do wzrostu zainteresowania problemami sztuki ludowej, korzystał z niej m. in. Władysław Skoczylas przy tworzeniu w 1934 roku pracy " Drzeworyt ludowy w Polsce". PME pozyskało drzeworyt w 1954 roku od K. Niedzielskiego.
fotografia: Koprowski, Edward , 2013
obiekty związane:
5000000944 teka grafik Teka Łazarskiego w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie
opracowanie dokumentu: Brzozowska, Leonia, 2022.12.02,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©