BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000695
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 34 x 26,4 cm
miejsce powstania: Warszawa
datowanie klocka drzeworytniczego: 1746-1755 datowanie odbitki drzeworytniczej: 1921
opis: Odbitka ukazuje świętą Barbarę z palmą męczeńską i kielichem z hostią w dłoniach. Po jej lewej stronie widnieje wysoka wieża z przyległym niskim murem i budynkiem, po prawej scena męczeńskiej śmierci przez ścięcie, które wykonuje ojciec św. Barbary - Dioskuros. Święta ukazana została w całej postaci. Stoi boso zwrócona twarzą do widza, ubrana w niebieską suknię i biały płaszcz. Na jej głowie opromienionej aureolą spoczywa korona, natomiast szyję oplata sznur korali z krzyżykiem. Barbara ma długie brązowe włosy. Owal twarzy, oczy, palce u rąk i stopy są cieniowane szrafunkiem. Zwraca uwagę także gęste kreskowanie w motyw jodełki, które podkreśla fałdy sukni i płaszcza. W prawym górnym rogu na powierzchni obłoków znajduje się monogram IHS, z którego wydobywają się promienie. W dole widnieje napis, zapewne: "Obraz Świętej Barbary", który jednak został odwzorowany nieudolnie, brakuje odstępów między wyrazami, litera "S" jest w lustrzanym odbiciu. Pole z napisem zdobi gwiazdka, dalej w prawo poprowadzony został czarny pas, na którym być może miała znajdować się sygnatura twórcy i data wykonania drzeworytu. Kompozycja została oddana płasko. Autor drzeworytu próbował ukazać perspektywę poprzez zróżnicowany układ pasów markujących ziemię, wypełnionych pionowym i ukośnym szrafowaniem. Tło podmalowano niejednolicie czarną farbą.
motyw ikonograficzny: Dioskuros , gałązka palmy , hostia , kielich mszalny , korona , miecz , święta Barbara , wieża
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: :O:BRAZSBARBARY: , (wzdłuż dolnej krawędzi) IHS , (w prawym górnym rogu)
numer inwentarza: Gr.Pol.2391/6 MNW
uwagi: Św. Barbara nie jest postacią potwierdzoną historycznie, wg hagiografów żyła w IV wieku, zmarła jako męczennica; za przyjęcie chrztu była więziona przez ojca w wieży, a następnie ścięta. W tradycji do św. Barbary zwracano się jako do patronki dobrej śmierci, orędowniczki w czasie burz i pożarów, epidemii dżumy. Jest opiekunką wielu zawodów, między innymi dzwonników, flisaków, kowali, ludwisarzy, górników. W sztuce ludowej przedstawiana jest najczęściej z atrybutami nawiązującymi do jej męczeńskiej śmierci: wieżą, mieczem, palmą i kielichem z hostią. Klocek drzeworytniczy z którego wykonano odbitkę J.Kieszkowski datuje na połowę XVIII wieku. Nieznanego autora tego klocka określa mianem "Mistrz św. Heleny", któremu przypisuje autorstwo kilku innych drzeworytów zamieszczonych w Tece Łazarskiego. Odbitka jest jedną ze zbioru opublikowanego przez Zygmunta Łazarskiego w "Tece drzeworytów ludowych dawnych" w 1921 roku. W tece znalazło się 66 grafik odbitych ręcznie w drukarni Władysława Łazarskiego, z klocków pochodzących z Płazowa (obecnie pow. lubaczowski) i ze Żmudzi na Litwie, datowanych przez Jerzego Kieszkowskiego na drugą poł. XVIII i poł. XIX w. Część odbitek była ręcznie kolorowana. Nakład liczył 62 numerowane egzemplarze. Wydawnictwo stało się podstawowym źródłem wiedzy na temat polskiego drzeworytu ludowego. Teka Łazarskiego przyczyniła się do wzrostu zainteresowania problemami sztuki ludowej, korzystał z niej m. in. Władysław Skoczylas przy tworzeniu w 1934 roku pracy " Drzeworyt ludowy w Polsce".
fotografia: Wąsik, Marcin , 2012
obiekty związane:
5000000505 teka grafik Teka Łazarskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie
opracowanie dokumentu: Graff, Grzegorz, 2013.04.06,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©