BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000773

Chrystus Kobylański

warianty tytułu: Chrystus Ukrzyżowany z Kobylanki

odbitka graficzna

materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny tonowy
wymiary: 7,5 x 5,7 cm
datowanie odbitki drzeworytniczej: 1801-1841
opis: Wizerunek Chrystusa Ukrzyżowanego otoczonego wotami. Chrystus został przedstawiony z lekko pochyloną, zwróconą w lewo głową w koronie cierniowej, otoczoną aureolą o podwójnym obrębie. Lewa dłoń przybita do krzyża ma dwa palce wzniesione w geście błogosławieństwa. Biodra Chrystusa są osłonięte misternie udrapowanym perizonium związanym na obu bokach. Na ciele są widoczne krople krwi wypływające z rany w boku i cieknące po udach. Plastyczność postaci nadają liczne szrafowania. Faliste i ukośne linie oddają strukturę drewna, z którego skonstruowano krzyż i jego trójwymiarowość. Na pionowej belce widnieje ukośnie umocowany łukowaty titulus z napisem INRI. Na czarnym tle rozmieszczono wota ukazujące ludzi i ich części ciała, zwierzęta, sceny związane z cudami doznanymi w sanktuarium w Kobylance. U góry symetrycznie rozmieszczone dwa serca zawieszone na kokardach i po bokach - dwoje uszu. Kolejne wota znajdują się po obu stronach krzyża, górne są zawieszone na wstążkach i mają kształt czworoboków Przedstawiają półpostacie ludzi ze złożonymi rękami. Obok Chrystusa wiszą wota w kształcie kończyn: nogi i ręki. Niżej w owalach ukazano leżącą krowę lub wołu, a po prawej postać człowieka powstającego z trumny. Niżej na prostokątnych plakietkach o ozdobnych ramach przedstawiono dwie postacie nad leżącymi dziećmi. Wzdłuż dołu na białym pasie widnieje czarny napis: WOT. LIH. I. KOB. WOT. SKR. Brzeg drzeworytu w kształcie prostokąta stojącego otacza szlak z drobnych białych motywów (ząbków). Wokół widnieje obramowanie przypominające naprzemiennie nanizane korale w kształcie rowkowanych kulek i płaskich dysków.
motyw ikonograficzny: Chrystus Kobylański , Chrystus na krzyżu , wotum (kobieta z dzieckiem) , wotum (noga) , wotum (portret) , wotum (ręka) , wotum (serce) , wotum (ucho) , wotum (uzdrowiony) , wotum (zwierzę)
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: INRI , (u góry na pionowym ramieniu krzyża) WOT. LIH. I. KOB. WOT. SKR. , (u dołu)
numer inwentarza: ECT.3074
uwagi: Pierwowzorem dla drzeworytu był obraz, który w 1682 roku Jan Wielopolski otrzymał od papieża Innocentego XI. Po powrocie do kraju umieścił go w kaplicy dworskiej w Kobylance. Z czasem wizerunek Ukrzyżowanego został przeniesiony do kościoła parafialnego pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela i umieszczony w głównym ołtarzu. Przez wieki cieszył się opinią cudownego. Do Kobylanki pielgrzymowali nie tylko mieszkańcy południowej Polski, ale też ze Słowacji i Węgier. Wzoru można szukać też w grafice dewocyjnej, która ukazywała Chrystusa Kobylańskiego wśród wotów składanych przez pątników. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. Odbitka o dawnym numerze inwentarza: 313.
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Mosio, Grażyna, 2013.08.13,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©