BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000567
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie
wymiary: 35,5 x 26,7 cm
miejsce powstania: Warszawa
datowanie klocka drzeworytniczego: 1751-1800 datowanie odbitki: 1921
opis: Odbitka z wizerunkiem Matki Boskiej z Dzieciątkiem, ukazuje ludowe odwzorowanie cudownego obrazu Madonny z Różanegostoku. Na drzeworycie w kształcie prostokąta stojącego, jednopłaszczyznowym, kolorowanym akwarelą, czarno konturowanym, przedstawiono Madonnę, która trzyma na prawej ręce małego Zbawiciela, a lewą na Niego wskazuje (lustrzane odbicie tzw. Hodegetrii). Po bokach kolumny stanowiące obramienie, w górze kłęby obłoków. Centralne pole wypełnia owalny feretron na trapezowatej podstawie, otaczają go dekoracyjne wstęgi i wzlatujące putta, na szczycie korona zamknięta. Matka Boska ma na sobie płaszcz modelowany kreskami w jodełkę, brzegi zdobi lamówka. Na głowie korona, dokoła głowy aureola. Jezus trzyma w prawe ręce księgę, lewą błogosławi, na głowie ma koronę, dokoła aureola, ubrany jest w sukienkę. Na podstawie feretronu umieszczono monogram maryjny. Dołem poprowadzono niezrozumiały napis. Kolorowanie odbitki: karnacja jasnoróżowa, płaszcz Madonny fioletowy, lamówka płaszcza Madonny, sukienka Dzieciątka, kontury obłoków a także partie zdobień feretronu i kolumn pomarańczowe, tło monogramu, obłoki, suknia Madonny, skrzydła aniołów, trzon kolumn i środkowa linia feretronu zielona, środek aureoli, obwód feretronu i część obłoków żółta.
motyw ikonograficzny: aureola , Dzieciątko Jezus , feretron , kolumna , korona , księga , Najświętsza Maria Panna , putto
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: ATRONKOR:OZANO:AES:POYASI , (u dołu) MARYA , (na podstawie feretronu)
numer inwentarza: Gr.Pol.2391/25 MNW
uwagi: Kieszkowski datuje klocek drzeworytniczy z którego wykonano odbitkę na drugą połowę XVIII wieku, a nieznanego autora klocka określa mianem "Mistrz Stygmatyzacji św. Franciszka" (rzekomego autora innych drzeworytów z Teki Łazarskiego, 1921). Słynący łaskami obraz Matki Boskiej z Różanegostoku, pierwowzór drzeworytu, namalowany został w 1652 roku przez malarza w Grodnie Jana Szrettera, i z początku należał do rodziny Tyszkiewiczów. Wkrótce trafił do kaplicy w Różanymstoku jako cudowny, a po latach spoczął w nowej świątyni. W XVIII wieku szerzeniem kultu zajmowali się ojcowie dominikanie. Po rozbiorach i kasacie zakonu dominikanów sanktuarium przeszło w ręce prawosławnych. Obraz w sierpniu 1915 roku, w obliczu zagrożenia działaniami wojennymi, został wywieziony w głąb Rosji i już nie powrócił do Polski (prawdopodobnie trafił do klasztoru w Połocku). W Różanymstoku umieszczono w 1929 roku kopię wizerunku Matki Boskiej Różanostockiej, namalowaną w firmie Włodzimierza Tura w Warszawie. Obraz ten został ukoronowany papieskimi koronami w 1981 r. Odbitka jest jedną ze zbioru opublikowanego przez Zygmunta Łazarskiego w "Tece drzeworytów ludowych dawnych" w 1921 roku. W tece znalazło się 66 grafik odbitych ręcznie w drukarni Władysława Łazarskiego, z klocków pochodzących z Płazowa (obecnie pow. lubaczowski) i ze Żmudzi na Litwie, datowanych przez Jerzego Kieszkowskiego na drugą poł. XVIII i poł. XIX w. Część odbitek była ręcznie kolorowana. Nakład liczył 62 numerowane egzemplarze. Wydawnictwo stało się podstawowym źródłem wiedzy na temat polskiego drzeworytu ludowego. Teka Łazarskiego przyczyniła się do wzrostu zainteresowania problemami sztuki ludowej, korzystał z niej m. in. Władysław Skoczylas przy tworzeniu w 1934 roku pracy " Drzeworyt ludowy w Polsce".
literatura: Kieszkowski, Zwięzły katalog wystawy dawnych drzeworytów ludowych, 1921, s. 28, nr 30 Jacher-Tyszkowa, Polska grafika ludowa, 1970, s. 33 nota 130, fot. 144 s. 199 (dot. podobnej odbitki w Bibliotece Jagiellońskiej)
fotografia: Wąsik, Marcin , 2012
obiekty związane:
5000000505 teka grafik Teka Łazarskiego w Muzeum Narodowym w Warszawie
opracowanie dokumentu: Graff, Grzegorz, 2012.12.28,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©