BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000723
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 13,5 x 9 cm
datowanie odbitki graficznej: 1801-1841
opis: Kompozycja ujętą w prostokąt stojący. Hieratycznie przedstawiona postać św. Ambrożego, stojącego z prawej. Święty w stroju biskupa: długiej do ziemi albie, komży sięgającej poniżej pasa oraz w długim płaszczu, spiętym pod szyją. Na piersiach łańcuch z krzyżem. Głowa otoczona podwójnym, owalnym nimbem, zwieńczona mitrą. W prawej dłoni święty unosi kropidło. Lewą ręką podtrzymuje poły płaszcza. Przed nim stoi dziecko (?) z okrytymi biodrami, trzymające w lewej ręce pastorał, w prawej naczynie (?) W lewej części przedstawienia ul ze spadzistym daszkiem, nad nim rój pszczół. W górnej części kompozycji, na wydzielonym polu schematycznie przedstawione (od prawej do lewej): monstrancja, świecznik, kielich eucharystyczny, świecznik, zamknięta księga, krucyfiks, i lampa. W dolnej części kompozycji, na wydzielonym polu napis. Tło kompozycji: z lewej, wokół postaci św. Ambrożego 7 wiązek poziomych linii.
motyw ikonograficzny: dziecko , kropidło , mitra , pastorał , strój liturgiczny , święty Ambroży , ul , zwierzę (pszczoła)
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: OB:SW: AM BROZEGO PA:D: , (w dolnej części kompozycji)
numer inwentarza: ECT.3104
uwagi: Święty Ambroży - ojciec i doktor Kościoła, biskup Mediolanu żyjący w IV wieku, czczony jest jako święty w kościele katolickim i prawosławnym. Hagiografowie podają, że gdy Święty był dzieckiem, przyleciały do niego pszczoły i zaczęły wchodzić do jego ust. Po chwili jednak wyleciały, unosząc się w górę, co przez ojca św. Ambrożego odczytane zostało jako zapowiedź niezwykłego życia syna. Pamięć o tym wydarzeniu z pewnością zadecydowała, że św. Ambroży czczony jest jako patron pszczelarzy i pasiek. Ule figuralne przybierające kształt św. Ambrożego, stawiane czasami w pasiekach mają chronić pszczele roje i zapewniać obfitość miodu. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. W kolekcji Pawlikowskiego drzeworyt posiadał nr inw. 0-3.
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2013.07.26,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©