BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000823
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 38,8 x 31 cm
datowanie klocka drzeworytniczego: 1794 datowanie odbitki drzeworytniczej: około 1850
opis: Pośrodku klęczący Jezus. Regularnym szrafowaniem próbowano oddać jego szczegóły anatomiczne. Ciało Jezusa jest lekko zwrócone w prawo, głowa pochylona, oczy przymknięte, nogi skierowane w lewo. Twarz smutna, na policzku, nosie i czole krople krwi spływające spod głęboko nasuniętej na czoło korony cierniowej. Głowę otacza okrągła aureola o obwodzie z krótkich, gęstych promieni. Długie włosy spływają na ramiona. Ręce są złożone do modlitwy. Wokół bioder widnieje perizonium ułożone w misterne równe fałdy i zawiązane na prawym boku, odsłaniające półkole brzucha i dekoracyjnie potraktowany pępek w kształcie oka. Chrystus został ukazany w więziennym pomieszczeniu z dwoma zakratowanymi okrągłymi oknami o obramowaniu z naprzemiennie zakomponowanych części czarnych i w drobne linie. Obok okien znajdują się dwa niewielkie czarne prostokąty. Chrystus klęczy na krzyżu leżącym na czarnej posadzce w białą kratę ze skrzyżowanych linii. Pod jego kolanami krzyżują się drzewce dwóch włóczni. Na ostrzu jednej z nich jest nałożona gąbka. Po prawej obok esowatej tabliczki z napisem „INRI”, umieszczono kielich stojący na pionowej belce krzyża, obok którego leży dyscyplina i pęk rózg. Niżej na owalnym talerzyku stoi dzbanuszek z esowatym uchem i leży rękawica. Po obu stronach dzbanuszka białorytem drzeworytnik wyciął pojedynczo litery swojego inicjału: G.S. Po lewej za Chrystusem stoi ukośnie oparta drabina, niżej na kolumnie opasanej łańcuchem, obok sznura stoi kogut. Na podłodze leżą trzy gwoździe i młotek. U dołu, poniżej kolan Chrystusa, wzdłuż krawędzi drzeworytu, na białym pasie widnieje czarny napis z datą. Kompozycję zamykają, umocowane w górnych rogach obrazu, zwisające po bokach kotary z tkaniny w stylizowany ornament roślinny przypominający liście. Są podwiązane na wysokości okien podwójnymi pasami. Kompozycję w kształcie prostokąta stojącego obramowuje podwójna równoległa linia.
motyw ikonograficzny: Chrystus , insygnia Męki Pańskiej (drabina) , insygnia Męki Pańskiej (gwóźdź) , insygnia Męki Pańskiej (kolumna) , insygnia Męki Pańskiej (młotek) , insygnia Męki Pańskiej (rękawica) , insygnia Męki Pańskiej (włócznia) , korona cierniowa , kotara , krzyż , okno , perizonium , więzienie , zwierzę (kogut)
stan zachowania: uszkodzony
napisy i znaki: G.S. , (u dołu, po bokach dzbanka) OBRAZ P. I. V PIWNICY 1794 , (u dołu, poniżej kolan Chrystusa, wzdłuż krawędzi) I.N.R.I. , (po prawej, na tabliczce)
numer inwentarza: ECT.3065
uwagi: Przedstawienie dewocyjne, które można zaliczyć do wizerunków Chrystusa Boleściwego (łac. Vir Dolorum, Mąż Boleści). Drzeworyt ukazuje Chrystusa z insygniami Męki i śladami ran zadanych podczas ukrzyżowania. Deska, z której odbito opisywany wizerunek została wykonana prawdopodobnie przez tego samego drzeworytnika, co odbitka ECT.3066. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. Odbitka o dawnym numerze inwentarza:1251/7.
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Mosio, Grażyna, 2013.09.01,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©