BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00001640
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 33,7 x 26 cm
miejsce powstania: Warszawa
datowanie klocka drzeworytniczego: 1746-1755 datowanie odbitki graficznej: 1921
opis: Kompozycja ujęta w prostokąt stojący. Centralnie ukazana św. Helena w 4/5 postaci, lekko zwrócona na lewo. Święta jest ubrana w długą suto marszczoną szatę oraz płaszcz podbity gronostajem. Na głowie świętej Heleny osadzonej na długiej szyi widnieje korona zamknięta zwieńczona krzyżem. Głowę z koroną otacza okrągła promienista aureola. Święta obejmuje rękami duży czarny krzyż. Prawą dłonią podtrzymuje też na wysokości ramienia berło oraz 3 duże gwoździe. W tle, w prawym, dolnym rogu jest widoczny kościół z 3 krzyżami. Nad nim, na wydzielonym pasie umieszczono napis. Z lewej, u dołu umieszczono stylizowane kwiaty. Górną połowę odbitki zajmują skłębione obłoki. Drzeworyt charakteryzuje wyraźne szrafowanie o zróżnicowanym układzie.
motyw ikonograficzny: berło , insygnia Męki Pańskiej (gwóźdź) , kościół , krzyż , kwiat
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: SHELENA , (w tle, po prawej)
numer inwentarza: PME 31458
uwagi: Święta Helena - cesarzowa i matka Konstantego Wielkiego, czczona jest jako święta w kościele katolickim i prawosławnym. Była fundatorką licznych świątyń, słynęła również z hojności i miłosierdzia w stosunku do ubogich. Według tradycji miała odnaleźć relikwie Krzyża Świętego. Jest patronką miast (m.in. Frankfurtu), farbiarzy, wytwórców igieł i gwoździ. Przedstawiana zwykle w cesarskim stroju, z krzyżem, 3 gwoździami, kościołem (lub jego modelem). W Polsce jest szczególnie czczona w Świętym Krzyżu na Łysej Górze, gdzie przechowywane są relikwie krzyża Chrystusa. Odbitka ze żmudzkiego klocka drzeworytniczego, zakupionego prawdopodobnie przez Łazarskiego wraz z innymi 42 matrycami w Kownie od rodziny Vitauskisów z Dorbian. Odbitka jest jedną ze zbioru opublikowanego przez Zygmunta Łazarskiego w "Tece drzeworytów ludowych dawnych" w 1921 roku. W tece znalazło się 66 grafik odbitych ręcznie w drukarni Władysława Łazarskiego, z klocków pochodzących z Płazowa (obecnie pow. lubaczowski) i ze Żmudzi na Litwie, datowanych przez Jerzego Kieszkowskiego na drugą poł. XVIII i poł. XIX w. Część odbitek była ręcznie kolorowana. Nakład liczył 62 numerowane egzemplarze. Wydawnictwo stało się podstawowym źródłem wiedzy na temat polskiego drzeworytu ludowego. Teka Łazarskiego przyczyniła się do wzrostu zainteresowania problemami sztuki ludowej, korzystał z niej m. in. Władysław Skoczylas przy tworzeniu w 1934 roku pracy " Drzeworyt ludowy w Polsce". PME pozyskało drzeworyt w 1954 roku od K. Niedzielskiego.
fotografia: Koprowski, Edward , 2013
obiekty związane:
5000000944 teka grafik Teka Łazarskiego w Państwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie
opracowanie dokumentu: Brzozowska, Leonia, 2022.12.02,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©