BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000815
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 30 x 18 cm
datowanie odbitki graficznej: 1801-1841
opis: Drzeworyt przedstawia świętego Floriana gaszącego pożar. Święty jest ukazany w pełnej postaci, w prawej ręce trzyma chorągiew z wizerunkiem orła z koroną nad głową, w lewej przechylone naczynie, z którego wylewa wodę na płonący dom. Jest ubrany w strój rzymskiego żołnierza: w zbroję, długi, spięty pod szyją płaszcz, z prawej strony, za pasem ma zatknięty miecz, na nogach odznaczające się, czarne nagolenniki. Jego otoczona nimbem głowa jest zwieńczona koroną , piersi zdobi krzyż równoramienny. Wokół ogarniętego ogniem budynku, umieszczonego w prawej, dolnej części kompozycji, znajdują się dwie, schematycznie przedstawione niewielkie, ubrane w długie szaty postaci. Dodatkowym elementem kompozycji jest krajobraz urozmaicony roślinami pozbawionymi cech naturalistycznych. U dołu drzeworytu umieszczono inskrypcję. Tło za świętym Florianem stanowią gęste, pogrubione, krótkie kreski, przestrzeń pomiędzy pasem krajobrazu a napisem wypełnia szachownica w formie trapezu, wokół której wycięto biegnące w dwóch kierunkach ukośnie ułożone kreski oraz dwurzędowy, poziomy szlak drobnych prostokącików. Cała kompozycja została obwiedziona czarną, zwężającą się ku dołowi ramą. Z uwagi na zastosowanie fantazyjnego układu linii wyobrażających płomienie oraz dzięki ukazaniu uciekających z pożaru ludzi z rozłożonymi rękami i z wyrazem trwogi na twarzach przedstawienie gaszenia pożaru przez świętego Floriana sprawia wrażenie sceny dynamicznej. Dynamiczność podkreśla również wizerunek samego świętego, z uniesioną lewą nogą i w rozwianym płaszczu.
motyw ikonograficzny: budynek , chorągiew , inskrypcja , korona , krajobraz , krzyż , miecz , naczynie , ogień , orzeł , płaszcz , płonący budynek , pożar , Święty Florian , woda
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: OBRAZ:SWIE:TE:GOERO:RI:IANAP:CDO , (u dołu drzeworytu)
numer inwentarza: ECT.3112
uwagi: Święty Florian z Lauriacum żył w II połowie III wieku. Według tradycji był dowódcą wojsk rzymskich. W 304 r. poniósł śmierć męczeńską przez utopienie w rzece Enns. Czczony jest jako orędownik w czasie powodzi, pożarów i sztormów, patron strażaków i pogorzelców, także hutników i kominiarzy. Święty Florian jest jednym z patronów miasta Krakowa, gdzie już w 1184 roku znalazły się jego relikwie. Kult św. Floriana rozwiną się tutaj szczególnie w XVI w., po wielkim pożarze miasta. Patronowi przypisywano wstawiennictwo i ocalenie Kleparza wraz z kościołem św. Floriana, w którym przechowywane są do dziś jego relikwie. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. Poprzedni numer w kolekcji Gwalberta Pawlikowskiego: 69
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Grochal, Anna, 2013.08.14,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©