BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00000824
materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
wymiary: 35,7 x 29,9 cm
datowanie klocka drzeworytniczego: 1785?-1800? datowanie odbitki drzeworytniczej: około 1850
opis: Pośrodku klęczący Jezus. Jest zwrócony w lewo, ma tułów lekko pochylony do przodu i nogi skierowane w prawo. Na twarzy krople krwi spływają spod nasuniętej na czoło korony cierniowej. Głowę otacza okrągła aureola o obwodzie z krótkich, gęstych promieni, z których wydobywają się wiązki promieni przedzielone jasnymi polami. Długie włosy spływają na ramiona. Na tułowiu, rękach i nogach - krople krwi. Dłonie z raną są złożone do modlitwy. Wokół bioder widnieje obszerne perizonium. Chrystus został ukazany w pomieszczeniu o posadzce z płyt w kształcie niewielkich rombów. Klęczy na krzyżu o przemieszczonych belkach, którego drewnianą powierzchnię oddano białorytem. Na drugim planie po lewej została ukazana kolumna i siedzący na niej kogut. Między kolumną a Jezusem widnieje duży kielich o czaszy ozdobionej stylizowanymi liśćmi. Po prawej, na okrągłym talerzu stoi duży dzban z uchem, za nimi ukośnie ustawiona drabina. Górne rogi drzeworytu wypełniają pofałdowane kotary przewiązane w połowie długości. Tło wypełnia rytmiczny wzór biało-czarnej nieregularnej szachownicy. Wzdłuż dolnego brzegu wydzielono poziom pas z inskrypcją, która wypełnia go w trzech czwartych. Pozostała część została ozdobiona stylizowanym listkiem, odcinkiem z pionowymi kreskami. W lewym rogu znajdują się inicjały wykonawcy klocka, wykonane białorytem na odrębnych czarnych kwadratach.
motyw ikonograficzny: Chrystus , dzban , insygnia Męki Pańskiej (drabina) , insygnia Męki Pańskiej (kolumna) , kielich , korona cierniowa , krew , krzyż , rana
napisy i znaki: G G lub C C , (u dołu, po prawej stronie) OBRAZ PANA IEZVSA WOGROYCV , (u dołu)
numer inwentarza: ECT.3064
uwagi: Obraz nosi tytuł odnoszący się do modlitwy Jezusa w Ogrojcu, tymczasem nie jest to wyobrażenie narracyjne, a przedstawienie dewocyjne. Można je zaliczyć do wizerunków Chrystusa Boleściwego (łac. Vir Dolorum, Mąż Boleści). Drzeworyt ukazuje Chrystusa z insygniami Męki i śladami ran zadanych podczas ukrzyżowania. Z pierwszej połowy XIX wieku pochodzą drzeworyty powtarzające ten sam wzór ikonograficzny, a zaliczane do ludowej grafiki żmudzkiej. Drzeworyt pochodzi z kolekcji Józefa Gwalberta Pawlikowskiego (1793-1852)- mecenasa sztuki i kolekcjonera, działacza gospodarczego i politycznego, syna założyciela zbiorów sztuki w Medyce, które sam znacznie powiększył. Wśród różnorodnych zbiorów J. G. Pawlikowskiego znalazła się również unikatowa kolekcja 143 drzeworytów ludowych. Stanowi ona niezwykle cenny i pionierski zasób, a jej twórca należy do pierwszych zbieraczy, który – gromadząc „starożytności ojczyste” – umiał skierować uwagę na niedoceniane przez jemu współczesnych prace ludowych i prowincjonalnych artystów. Tworzona była od lat 30. do 50. XIX wieku, czyli w okresie, kiedy działali ostatni już drzeworytnicy, wykonujący swe usługi dla ludności wiejskiej. Tworząc kolekcję ludowych drzeworytów, Pawlikowski korzystał z pomocy Kajetana Wincentego Kielisińskiego (1810-1849), rysownika i rytownika, przez pewien czas opiekuna zbiorów medyckich. W czasie swoich wędrówek po Galicji, Mazowszu, Lubelszczyźnie czy Wielkopolsce nabywał on grafiki między innymi od drzeworytników i sprzedawców dewocjonaliów. Kilka drzeworytów ludowych pozyskanych zostało także przez Teofila Żebrawskiego w latach 1845-1851, również współpracującego z Pawlikowskim, który cały swój zbiór w 1849 roku przeniósł z Medyki do Lwowa. W 1921 roku spuścizna po Józefie Gwalbercie Pawlikowskim, trafiła do Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie, przekazana tam przez wnuka, Jana Pawlikowskiego. Po II wojnie pozostałe we Lwowie zbiory weszły w skład Biblioteki Akademii Nauk USRR, która po odzyskaniu niepodległości przez Ukrainę przemianowana została na Lwowską Narodową Naukową Bibliotekę Ukrainy im. Wasyla Stefanyka. Drzeworyty ludowe przechowywane są w Oddziale Sztuki Biblioteki, w Pałacu Baworowskich we Lwowie. Dawny numer inwentarza: 1251/22.
fotografia: Merduch, Jurij , 2013
opracowanie dokumentu: Mosio, Grażyna, 2013.08.14,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©