BAZA
DRZEWORYTÓW

Baza Danych

00001529

Święty Józef

warianty tytułu: ŚŚ. Józef z Dzieciątkiem, Jan Nepomucen, Ignacy Loyola, Barbara i Apolonia

odbitka graficzna

materiał (podłoża): papier
technika: drzeworyt wzdłużny
tech. zdobnicza: kolorowanie i malowanie
wymiary: 71 x 57,5 cm
miejsce powstania: Warszawa
datowanie klocka drzeworytniczego: 1751?-1800? datowanie odbitki graficznej: 1921
opis: Kompozycja sklejona z pięciu arkuszy papieru, odbita z czterech klocków drzeworytniczych, ręcznie kolorowana farbami wodnymi. U góry w centrum, na obłokach z dwoma anielskimi głowami, postać św. Józefa z Dzieciątkiem. Świętego trzymającego w lewej dłoni lilię otula płaszcz ozdobiony malowanymi cętkami imitującymi płaszcz gronostajowy. Otaczają go święci. Na pierwszym planie, po bokach, stoją: św. Jan Nepomucen i Ignacy Loyola. Św. Jan Nepomucen w konwencjonalnym stroju, ma głowę w birecie otoczoną aureolą z pięcioma gwiazdami. W prawej ręce trzyma krucyfiks, w lewej palmę męczeńską. Po prawej ukazano św. Ignacego Loyolę w ornacie ozdobionym motywami roślinnymi, z krótką stułą przewieszoną przez prawą rękę opuszczoną do dołu. Z palców dłoni, złożonych w geście błogosławieństwa, spływa czerwona kropla na głowę klęczącej kobiety. W lewej dłoni złożonej na wysokości pasa święty trzyma liść palmy. Wokół głowy w birecie okrągła aureola. W górnych rogach zakomponowano mniejsze od poprzednich wizerunki świętych Barbary i Apolonii w podobnych strojach, koronach na głowach otoczonych aureolami. Święta Barbara w prawej dłoni trzyma miecz, w lewej wznosi kielich z hostią. Za nią widnieje wieża o szpiczastym hełmie. Ukazana po prawej święta Apolonia trzyma w prawej ręce obcęgi z zębem, w lewej - liść palmowy. Święte są oddzielone od św. Józefa i Jezusa kłębiącymi się obłokami. Na drugim planie u dołu kobieta modląca się przy krzyżu, za nią skrótowo przedstawiony pejzaż: trzy wysmukłe drzewa, dwie budowle o dwuspadowych dachach, wzniesienia usiane pojedynczymi roślinami. Wzdłuż dolnej krawędzi biegnie wyznaczony czarnymi liniami biały pas z inskrypcją uzupełnioną po prawej ornamentem geometrycznym w postaci kwadratów z pionowych kreseczek. Drzeworyt ręcznie kolorowany. Kolorystyka grafiki ograniczona do kilku barw. Dominują różne odcienie brązu, żółci, oranżu z akcentami fioletu, zieleni, różu, koloru niebieskiego. Na rewersie grafiki pieczątka z liczbą "30".
motyw ikonograficzny: anioł , aureola , drzewo , Dzieciątko Jezus , gałązka palmy , grób , gwiazda , hostia , kielich , korona , krzyż , kwiat (lilia) , miecz , obcęgi , orant , stuła , święta Apolonia , święta Barbara , święty Ignacy Loyola , święty Jan Nepomucen , święty Józef , wieża , ząb
stan zachowania: dobry
napisy i znaki: OBRAZ S.JANA NEPO S.JOZEFA S.BARBARY S.IGNACEGO.XJEZO.S.APOLONIJ , (wzdłuż dolnej krawędzi)
numer inwentarza: Biblioteka Główna ASP, Nr inw. 1544, sygn. E 26 (30)
uwagi: Św. Józef był patronem cieśli, drwali, robotników, małżonków, rodzin katolickich, ale też dobrej śmieci. To łączy go ze św. Barbarą, która prócz opieki nad uprawiającymi niebezpieczne zawody, była patronką dobrej śmierci, chorych na dżumę, a także kaplic cmentarnych. Apolonia męczennica, zginęła na stosie, kładąc tym samym kres torturom i jest patronką dentystów oraz cierpiących na ból zębów. Towarzyszą im święci patronujący zakonowi jezuitów. Św. Jan Nepomucen - jest opiekunem spowiedników, osób oszczerczo obmawianych. Jest przyzywany przez tonących i podczas powodzi, broni mostów i grobli. Św. Ignacy Loyola był założycielem zakonu jezuitów. Z jego postacią jest związany zwyczaj sporządzania wody św. Ignacego, popularny w Europie już w XVII wieku. Woda ta była przeznaczona dla kobiet brzemiennych i miała pomagać podczas niebezpiecznych porodów. Za wstawiennictwem tego świętego proszono o łaskę szczęśliwego porodu. Wody św. Ignacego używano także przeciw szerzącym się zarazom. Tu przypuszczalnie można szukać rozwiązania tajemnicy kropli kapiącej z błogosławiącej dłoni św. Ignacego na klęczącą postać. W literaturze można odnaleźć liczne analogie graficzne dla tej kompozycji.
fotografia: Holnicki-Szulc, Wojciech , 2016
obiekty związane:
5000001505 teka grafik Teka Łazarskiego w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
opracowanie dokumentu: Skoczeń-Marchewka, Beata, 2020.11.26,
instytucja: Muzeum Etnograficzne im. Seweryna Udzieli w Krakowie
.
.
Moja galeria / Loguj
Login
Hasło
Midas Browser
Powered by Midas Browser ©